Nimes carrat d'art

L’arquitècte que farguèt Carrat d’Art (Nimes, Gard, Occitània, França) festeja l’anniversari dau musèu modèrn. Tomás Saraceno òbra sus lei telaranhas dins de cubes d’acrilic. D’autreis òbras de Barcelo, Giacommeti... 

Erro dins l'aspirator

Narbona  reciucla un monstruós aspirator: un bastiment industriau per lei bordilhas transmudat en musèu d'art contemporanèu. Lo promier artista dins aqueste luòc sarà lo pintre islandés Erro. Lo cap de fila de la " figuration narrativa" utiliza publicitats, afichas de propagandas, comics, cromòs, fòtos, màngas... Reciucla, qué ! Desnoncia ansin l'obscenitat de la societat de consomacion e lei dictaturas politicas.

Vaquí una retrospectiva de 40 telas: Scape, Femmes Fatales, Hommage à Fernand Léger.

Lei telas flotejan dins l'aspirator! 

Leis artistas dau luòc saràn causits puei per Piet e Layla Moget qu'animan lo LAC a Sijan.

Mòstra Erro fins au 6 d'octòbre. Tancats diluns e dimarç. 0468903065.

LAC. Dau 22 de junh fins au 23 de setembre. Mòstra Parallèles. Piet Moget. Claude Viallat. Antonello Curcio. 0468488362.

Sòrga: Joan-Maria Gavalda in Midi Libre, dimarç 28 de mai de 2013.

Una òbra d'Erro.

Un omenatge a Fred

Ai trobat aquò dins lei cartons... Ven d'una signatura en Angolèma. Festenau de la BD 1999. Ara lo corbatàs a pres son vòu, i a un mes fa.

La tartana

Pau Signac, La Tartana Sant-Tropes, 1905.

Me fa pensar a l'amic Pecout. Ai jamai vist una tartana. Levat dins son libre e sus aquela pintura...

Oli sus tela, 81x65 cms, Paris.

La teoria dei colors

La teoria dei colors dau pintre Signac es inspirada per doas paginas escrichas per Chevreul e Rood, dos saberuts quimistas e fisicians. Es lo punt de despart dau Neo-Impressionisme. Fa dau moviment artistic quauqua ren de fòrça scientific (e l’un dins l’autre...)  Soscadissa sus la lutz a despart dei colors primàrias e complementàrias (se parla d’una « gramatica deis arts dau dessenh. ») 

Lei sòrgas scientificas de Signac son nombrosas. Segon lo pintre, Delacroix es l’inspirator de son moviment.

M’agrada aquela pensada sus la color negra de Rood : «  es que la fisica modèrna exprimís en dire que tot mescladís dei colors sus la paleta es un caminament cap au negre ».           

Nòtas personalas de lectura in : Sota la direccion de Marina Feretti Bocquillon, Signac lei colors de l’aiga (Signac les Couleurs de l’Eau), Paris, Montpelhier, Giverni,  Gallimard, Musèu Fabre de Montpelhier, Musèu Fabre de Giverni, França, 2013.

Quora vese lo tablèu Retrach de Felix Fénéon crese descrubrir lei colors psiquedelicas deis albums dei Beatles... Pasmens lo tablèu es de 1891 !

Portrait de Félix Fénéon, 1890-1891,

Òli sus tela, 73,5x92,5 cm, New-York, The Museum of Modern Art

Signac sus son bateu.

Signac lei Colors de l'Aiga. Libre editat per l'expausicion dau Museu Fabre.

Retrach dau neo-impressionista Signac per Theo van Rysselbergue en 1896. Oli sus tela. 92,2x113,5 cm. Colleccion particulara. Onte lo pintre fa pensar au capitani Haddock...

Un racònte fotografic

Un racònte fotografic es un libre bèu que recampa lei fotografias de l’artista Emile Savitry, tanben pintre. L’ensems negre e blanc nos mena sus l’empont d’un film non-acabat e maudich: La FLor de l'Atge. I vesèm Prevert (l’escenarista), Marcèu Carné (lo realizator), e leis actors Arletty, Aimée, Lombard e Reggiani. Lei contribucions escrichas de Carole Aurouet e Sophie Malexis fan lume sus l’istòria de l’òbra misteriosa ai bobinas envoladas. I aprenèm leis disputas de Carné-Prevert, l’espelida de la polida Anouk Aimée, lei concessions escenaristicas ligadas a la manca de budgècte e  enfin lei criticas assessinas que s'indignan de veire Carné virar a l’exterior e qu’anoncian, a mon avejaire, leis articles de la novèla ersa que tugaràn lo cinèma poetic francés.

Lo libre, en papier glaçat, es divisit en dos : la partida escricha e la partida imatjada. Lo dorsier que conten lo budgècte, lo casting, lei cançons dau film e enfin l’escenàrio poetic de Prevert es un tresaur.

Aqueste libre es publicat per la mòstra : Emile Savitry, un racònte fotografic de La Flor de l’Atge, lo film maudich realizat per Marcel Carné, d’après leis escenàrios de Jacques Prévert, virat a Bela-Ila-de-Mar en 1947. (Emile Savitry, un récit photographique de la Fleur de l’Age, le film maudit réalisé par Marcel Carné, d’après les scénarios de Jacques Prévert.)

Emile Savitry, Un racònte fotografic (Un récit photographique), 2013, Gallimard, París, França.

Arletty per Savitry. 
Lei Bretonas dins la dicha d'intencion dei cineastas devon "restar autenticas e non fachas per la toristalha." 

Jaume (Prevert) a dich...

"Un pauqueton d'aur sus lei barras de la gàbia e degun s'interessa plus ais aucèus."

Jaume Prevert.

Jaume Prevert, escenariò in Un racònte fotografic, p.38.

Sèrgi Reggiani dins La Flor de l'Atge. Fotografia de Emile Savitry.

Lo nom d'Aimada

Lo nom d’Anouk Aimée es estat  bufat  per Jaume Prevert sus lo rodatge de La Flor de l'Atge. "Anouk, çò diguèt, es polidet, mai es cortet. Te direm Aimée ! "

Alòr Anouk gardèt lo nom d'ostau. 

D'après Carole Aurouet, La flor de l'atge, lo film maudich de Marcèu Carné e Jaume Prevert, (La fleur de l'âge, le film maudit de Marcel Carné et Jacques Prevert)  in:  Émile Savitry, Un racònte fotografic, (Un récit photographique), Paris, França, Gallimard, 2013, p9-36.

Fotografia de Emile Savitry sus lo rodatge dau film La flor de l'Atge.

Moi, parler petit niçart

 La campanha de França de Joan-Glaudi Lalumière fa lo retrach de dos collègas, individualistas que mòntan una agéncia de viatge dins lo bus : « lo cultibus. » Coma per l’agéncia de viatge de la vila de Tam, es una entreprèsa culturala que permet de descubrir lei luòcs ligats ai libres marcants de l’istòria nòstra. Lo public (aquí de retirats) son mai interessats per l’actualitat d’uei que non pas lo « Bèu ». E se refusan de vesitar leis ostaus d’escrivans prevists au programa. 

Sensa lo mestier d’un San-Antonio, Joan-Glaudi Lalumière assaja de faire d’umor... sus un bilanç de la franca culturala ben negre. Mai fauta de saupre faire rire tomba dins de caricaturas violentas, franchimandas de çò que siam. Ansin, un dei personatges principaus decidís de plantar cavilha a Niça. Aicí sota, vos fau part de la descripcion, de la parladura dei personatges occitans....
Es Tintin au Congò ! Lo mielhs es de legir lei marrideis impressions, de còps que i a, fisicas que lo marrit accent fan espelir sus Alexandre, lo viatjista.  
Lo libre, que se debana en 2010, es estat publicat en 2013 amb una manca gròssa de cultura occitana. Ambé mesprès. A la francèsa, qué ! Bòn racavòmi! Vos estampe lei marridei paginas, l’anatz pas crompar, saique !

Jean-Claude Lalumière, La Campagne de France, 2013, La Dilettante, França, París.

Clicar sus lei paginas per lei tornar mai belas!

Dins lo cinèma, la fenèstra e l'ecran

De mon atge adolescent

Te menarai en Toscana

Veire lei camps simetrics coma un dessenh de collegian

Escotarem pas lo professor d’Art que nos enebís la regla e lo trach tròp drech

E traçarem d’aubres regdes

E de desparts d’avions sensa corbas

Veirem  l’elegància dei pòrtas

E l’ombra e lo jorn que castanha dins lei carrieras

Cantar doçamaneta dins lei jardins tròps verds

Au futre mai ren que despassa

Dins la sau de la vida

Te menarai en Toscana

Agéncia de viatge de la vila de Tam

Per mila colors

Per mila bèstias

Lei mites dau miegjorn pròches dei bèstias nostras

 Dracs risènts

 Leons risènts

Bravas bèstias de Pan  e tarascas

E li vilas dau retorn

Parlaràn dau paire

A costat dau liech

Lo tiatre de mariòta

La vila de mariòta

Que nos dira l’enfància

E l’amor dau cònte

E enfin l’arribada

Dins lei mairalas en flors
Dei fenèstras d’Italia.

Dubertura

La FELCO nos manda:

Jean-Jacques Bourdin reçoit Vincent Peillon, ministre de l’Education.

 

« Il y aura un amendement au Sénat la semaine prochaine, je développe les langues régionales, un amendement qui favorisera l'enseignement des langues régionales et des cultures régionales pour les élèves, ça concerne des centaines de milliers d'élèves.
L'essentiel... les linguistes montrent que l'apprentissage précoce, nous le voyons en Bretagne, nous le voyons, au pays basque, nous le voyons dans le Pays d'Oc, l'apprentissage d'une langue régionale favorise l'apprentissage du français, donc il ne faut pas dresser les uns contre les autres comme on le fait souvent. Il faut avancer de façon pragmatique, et de ce point de vue je peux vous dire que dans les 3 dernières années nous avons beaucoup plus d'élèves qui pratiquent les langues régionales, que je vais augmenter les postes aux concours, je vais mettre dans toutes les régions des offices comme ça existe dans un certain nombre de régions pour favoriser cet enseignement, nous y sommes favorables. »

http://www.bfmtv.com/video/bfmtv/bourdin-direct/bourdin-direct-vincent-peillon-13-05-125412/

Enigma...

Una enigma dins lo jardin

 Lo crimi se passa un matin. Sonia Petaflor aiga sei pomas d'amor. Lei sulfata ambé de la bolhida bordelèsa. Per luchar contra lo Mildiou, la malautiá dei pomas d'amor. A sei pès se tròba son chin. Sonia Petaflor es fòrça rica. E a un bel ostau. A un ostau que sembla a un castèu. Lei candelas son d'aur. Lei cadieràs son de cuèr. La climatizacion reversada dins totei lei membres que difuís un èr sant. Sonia Petaflor viu sola mai a quatre veituras. Una per la prima, una per l'estiu, una per l'autòn, e una per l'ivèrn. Lo doctor  Jòrdi Chale ditz qu'a davalat dins lo jardin li faire un poton puei qu'a montat dins sa cambra, sota la teulissa.

17 oras dau diluns 13 de mai de 2013: Sonia Petaflor es trobada mòrta darrier son plant de pomas d'amor. A costat d'ela: un mocador banhat de sang, un mocador de seda ambé seis inicialas: SP. Pas de còps de cotèus, just tres nafras de sang sus la gauta drecha. Coma es mòrta Sonia Petaflor?

 Lo detectiu privat, Jan Petasec, passa dins lo jardin. Remarca a costat dau còs mòrt...  de cisèus! Just a costat dau visatge de Sonia, fendisclat de quatre bendas de sang, sus la gauta drecha. Mai aquela nafradura pòu pas donar la mòrt.

Aqueste matin, après la mòrt de Sonia Petaflor: un testimòni passa dins lo jardin  mai vei pas Sonia Petaflor.

Es lo factor. La boita dei letras se tròba entra la figuièra e lo pomier. Lo factor passa a onze oras. Avoa qu'a pas vist Sonia Petaflor, lo còs mòrt a sei pès. Se concentra sus son corrier a distribuir. Temps dau passatge: cinc minutas. Pasmens ditz qu'es estat embestiat per lo chinet que japa. Lo factor a un contracte CDD e ditz que va se trobar au caumatge a la fin de l'estiu. E pensa au pichòt de Sonia e de son eritatge. E tròba qu'es ben malurós d'èstre pas nascut dins una familha de rics.

Lo segond personatge que passa dins lo jardin es son fiu. A pas tres ans. Parla a pron pena. E quora  an trobat lo còs mòrt, èra a descopar d'imatges dins Lo Jornau de Miquet au ras de l'èrba.  La mòrta a sei pès. Lei cisèus trobats per lo detectiu (una analisi de dralhas ADN lo dirà puei)  èran per l'enfant. Mai un nenet pòu-ti tugar sa maire?

 Resta la bòna. Ditz qu'a ausit un grand crit dins lo jardin. Qu'a botat sa tèsta a la fenèstra, qu'es venguda querre sa patrona. Pasmens Jan Petasec remarca l'I-Pòd sus la comòda. 

Lo doctor, Jòrdi Chale, qu'es l'amorós escondut de Sonia Petaflor arriba dau fons dau membre de l'ostau. Jòga tot l'argent de la rica femna au poker. Ditz que non. Que la bòna quita pas jamai son I-Pòd!  Que parla pas plus a la patrona perque la gelosa. E per li levar lo bonjor, resta de lònga dins leis escotaires de son I-Pòd. L'escota d'a fons e pòu pas aguer ausit lo crimi dins lo jardin! Perque la considera pas mai. Lo doctor balha un sucre ambé affeccion au chin. Jòrdi Chale ditz qu'es èu que l'a dreiçat. E Jan Petasec remarca que lo chin japa jamai. Es normau, segon Jòrdi. Japa soncament en cas d'urgéncia! Jòrdi Chale fa l'especialista dau còr e examina la nòstra Sonia. Segon èu sariá mòrta d'un arrèst cardiac. Lo detectiu ditz qu'es una messòrga. Que s'agís ben d'un crimi! Mai lo doctor es-ti copable?

Mai quau a tugat Sonia Petaflor? Perqué lei marcas de sang sus sa gauta? Perqué pas d'autrei macaduras? Quau es copable?

Onte dormir a Perpinhan?

A l'ostau dei cajetas ( les cagettes. ) 8 carrieras dei reis de Majorca (8 rue des rois de Majorque )

Un ostau escondut. Cambra de l'estajant. Onte se mesclan lei causas a la Perec.

Onte manjar a Perpinhan?

Les indigènes, rue de la cloche d'or ( carriera de la campana d'aur.)

Vins naturaus, planchas, e carpaccios de liumes e de carn.

Elegància dau Sud-Oèst

Elegància dau Sud-Oèst

Dins lo jardin agradenc de la familhaTormagne. Maset meravilhós que Francèsa tissa ambé sei dets de fada. Jaume fa lo jornalista e l’escrivan. Un òme fòrt au fisic d’un Balzac, ais idèas d’un Camus, ancian trabalhaire de Liberacion e de Geo. Un viatjaire dau mond. La chata Jana viu dins un circ e, te n’aviáu parlat, massa leis artistas. Sarà pas presènta aqueste ser. Seis entresinhas son marcadas dins la marja dau blòg.

Lo parèu dau sud-oèst... dempuei quant d’ans restan aquí ? Dison qu’ère pas nascut. Venguèron aicí per pausar lor amor. Bastiguèron lo nis en Agradà. E ne’n partiguèron jamai... levat per desaparèisser ai quatre recantons dau mond quora èra tròp urgent d’oblidar França ò simpletament d’escriure.

Jaume parla dau desèrt, dei vilatges andalós, es èu que me balhèt l’adrèiça de l’illa de Mitilena onte desaparèisse l’estiu. Francèsa charra de sei vint ans. Que s’escapèt de Sarlat (ont es nascuda), a l’aventura, per retrobar son Romiu en Toscana. País inconegut alòr. E que viatjava dins lei annadas seissantas. Per amor, sensa crenta, mai Francèsa a jamai crenta, la joventa aviá passat lei frontièras. Frontièras de lenga, frontièras de l’Autre, per tocar – pron lèu – la pèu dau jovent dins l’escur d’un vilatge medievau de Toscana que signava – benlèu – son promier fotò-reportatge.

 Sus lei fòtos, justament, arrapadas entre lo manjador e la cosina onte senhoreja un « piàno », ambé son peu maurèu, Jaume sembla a un caraco. Pareís qu’es Tolosan. Aqueste retrach sus pelicula argentica (crese que Jaume es a escriure sus la terra regda dau Larzac en 1973,  en cabussada, es alongat, e parteja leis idèas dei promiers occitanistas e alter-mondalistas) me fa l’efiech dei clichés de Rotand Pecout, a l’esquina de sei libres. Lo brun dau caraco, la fòrça de la libertat dins lo negre e lo plec de la pèu. Una identitat-mond exprimida per un fisic generós e d’un brun en defòra dei convencions. Un dedins qu’afortís sa libertat e son identitat miegterrana.

Ieu, vau vesitar Jaume coma un grand savi. Jaume es una leiçon de vida. Enraubat per son odor de Gitanas Maïs, me parla de la responsabilitat de l’adult dins la transmiscion. « Aquelei joves, çò ditz, aquelei joves que vòlon faire de musica, de la fòto, de la poèsia, qué sabe, aquelei joves, nosautres leis adults ne’n siam lei promiers responsables quora nos venon veire e que se vòlon faire conselhar, putan.  Una manca de respònsa, un moment d’oblit, de consèus tristes e pessimistas e sarem responsables d’aquela nafradura qu’empacharà lo jovent de volar de sei pròprias alas. E aquò pòu produsir de causas grevas dins l’arma. »

 Me parla d’èu. Deis empachas de sa familha. E dau jornalista, fòça vièlh que li escriguèt, ambé sa polida tencha violeta de regent, ambé de plens, de desligats, per li dire d’escotar pas lei convencions. De faire tirar. De viure sa vida de jornalista e d’oblidar la succession borgèsa dau paire. Es ansin que Jaume partiguèt e venguèt un caraco tolosan. « Es aquò, putan Tam, lo nòstre ròtle, la transmicion, con. » E quora bade Jaume lo Tolosan, me fau ma conclusion : siam totei de caracos tolosans !

« Lo mitan pòu condicionar un artista, contunha lo mèstre. » Jaume s’auborra cap a la bibliotèca clafida de discs de flamenco. La pintura que me mòstra es la de sa maire. « Era joventa. E dins sa condicion de femneta dau Sud-Oèst se meteguèt a la pintura. Mai la familha e leis empachas amorosas ò autras faguèron qu’abandonèt lèu. » La pintura, au cotèu, es coma una escorchura dau còr. Cliché dau linge que seca sus un fons de cèu e de flors mai un agach dins cada recanton, dau dessenh. En francés, diriáu que sente, una vertadièra « fêlure. »

La « fendiscla » de son arma es vesibla dins aqueste retrach fa d’ela per un pintre rus penjat en dessús dau radassier. « Putan, me ditz Jaume, leis uelhs mai confles que de costuma, veses coma sembla trista aicí, ma maire.  Es lo moment que se copa lo pèu per oblidar lo despart de mon paire. Aurà plus jamai lo pèu lòng de sa vida. D’aquela decebuda, tocarà jamai, jamai ...Auses ? Tam ? Jamai ! (Jaume me quicha contra son espatla fòrta e redonda de rugbiman) Tocarà jamai plus un pincèu ! » E dins la cambra de sa Jana, apareís subran un pòrt espanhòu, son cap d’òbra qu’aviá surament pintat  dins una jovença mai urosa. Sensa parlar de la galina au cotèu, sus l’armari, dins un moviment de capa de corrida.

Auràs pas de fotografia dei pinturas pivelantas de la mamà de Jaume sus aqueste blòg. Ai crenta de despassar l’intim. D’alhors me demande s’ai rason de te còntar tot aquò. Es-ti d’exibicion ?  Mai tròbe l’istòria tan bela ! Pasmens es l’istòria d’una familha e d’una intimitat... « Li avèm dich, pasmens a ma maire. De pas jamai arrestar la pintura. Qu’aviá de mestier. Mai èra tròp tard. A pas trobat l’adult per la metre en fisança. »

Lei Tormagne son lo vèrb. Lo dire. Lo dire e lo manjar. E an totei dos un biais de cosinar unenc. Ambé cada plat aprene de vocabulari. En me sarrant dau « piàno », doncas, vese mijotar plan-planet una sauça dau chocolat. « Boducon, es pas de chocolat, ritz Francèsa, es de la sauça au sang ! ». Qué ? Te trufas ? Siáu pas Dracùla ! « Se ! se ! Es una especialitat dau Sud-Oèst. Per acompanhar lo roast-beef.» La sauça au sang, facha ambé lo sang de la carn...

A ! coma lo dire es gostós !.. Te dona enveja de jogar ambé lei mòts, de crear un cònte de barba blua, mai as pas temps... lo delici dei mòts e dau bòn manjar contunha sa farandola. Farandoleja. Nòte que lo roastbeef, cosinat « blu » coma se dèu, es una « flor d’Aubrac. » Lo gost roge se dubrís ambé sei petalas. Lei patatas dançan la « sarladèsa » quora leis espargas arriban en « Mosselina. »

Leis au-reveires.Se potonejam. Son generós en potons. Crese que se disèm adieu dins cada membre dau maset en lòng. E dins lo son de nuech dau jardin envasit per lei bèstias de la prima, tòrne, urós d’aguer pres una leiçon d’imatge, de bòn sens, de bòn gost, de paratge e de granda amistat. Ibre de tan de  bonur. Lo gost de l'aigardènt petant puei dins la boca.

Elegància a l’italiana

Tornar de viatge en cò dau Brû es partejar un repais unenc ai sabors d’un país. L’agéncia (onte trime) me manda en Toscana per lei vacanças de prima. Au retorn, en Agradà (rementa-te : La vila de mei pantais) sòne tot d’una lo grafista, amador dei vins e dau bòn manjar. Dins son manjador, pega leis etiquetas, lei menuts, lei toalhons descorats dei diferents país traversats per lei collègas, lei receptas tanben perque es un fin cosinaire lo tipe, pega lo tot sus un panèu bèu e  blanc.

Voliáu tornar au negre e blanc per marcar l’elegància d’aqueste radier repais qu’anoncia surament la color de mon caminament dins una Italia generosa de lutz. Cambajon e pastas au pèsto. E Brû apond sempre sa toca : lo champagne francés. Un ensems cosmopolita !

E oblidem pas lo parmesan que pica un pauc la lenga sus lei bulas de Champagne!

E lo dessèrt? Per intrar dins lo viatge... vos aponde un imatge color, la paret d'una botiga de Lucas. La ciutat mai polida de Toscana. Gost sucrat e salat dau soleu?

(Un gost, un repais apela lei remembres e lei sensacions. Pequelet, dins sa pastissarié mon paire m'ensinhava lo biais de faire de bons glacets. De lach freg e de bonei fruchas: es lo secret, pichon, es lo secret... Mai èu avié lo biais... Sei glacets occitans èran italians.  Me  comprene. E ma grand fa de chivau.)