Crist Rei fàcia a Lisbona

Lo Crist Rei es un sanctuari e un monument crestians. Situit dins la municipalitat d'Almada au Portugau. Fa fàcia  a la ciutat de Lisbona. Dessenh originau dau TAM per l'escritura de son Bestiari. 

Films de veire

Auquela setmana:

- valley of love - Guillaume Nicloux- lo rescòntre Depardieu Huppert.

- vice versa   - Pete Docter - un grand art de Pixar.

- cavanna - Nina e Denis Robert - retrach d'un mèstre.

Bestiari, epis.2, gau de portugau.

      2. Quora se cònta lo marin vielh.

 « -Ah ! Mossalhon ! Ne’n vos devètz pausar de questions ! Vos demandar quau siái per vos sonar coma aquò. Ben tanben, me vesètz venir vielh... Ai quicòm de dire : ai un poder magic, siái immortau. Sabe pas lo perque mai m’empacha de morir, lo temps. La mòrt la coneisse pas : trauque lei sègles. Don ? Sortilègi ? Enfin... bota... Ai lo poder de morir pas. Vaquí.
Mai tornem au racònte que vos interessava tot ara.
  Vos vau contar una istòria vertadiera. Esperatz... me concentre. Sabètz, a mon atge... Vau ensajar de lei recaptar lei sovenirs... La tèsta me vira... A ! Aqueste còp, li siam...
 Me pense que se passava a l’atge mejan, a la fin de l’atge mejan puslèu. Mentre que me fasiái ja vielh, tornave de Galicia e s’èra arrestat mon batèu au barri de Braga. Marin, aviái fach totei lei mestiers de la mar : cambusier, arenguier, e fornier de marina. Mai vendriái capitani, pirata, corsari mai... mai èra un autre temps, un autre temps, coquin...
  Au temps de mon racònte, doncas, ère un pauret pescadoret sensa fortuna.
Mon peis,  l’ère vengut vendre au brave rei de Barcelos.
Lo brave rei de Barcelos èra conegut per sa largueza. Lei trobadors, leis aviá aculhits longtemps dins son castèu. Aquelei èran en fugida. Ansin respectava lei femnas coma de divas, lo rei. Òc, es ben d’aicí que veniá sa largueza. Aviá la filosofia dei trobadors. Fòrça sensible tombava de lagremas coma d’uòus.  Sentissiá la misèria de l’univers au pregond de sa carn. Èra sa fòrça aquò. Lo cresián fèble lo mond. Mon bòn rei de Barcelos l’aviá decidit ; cadun dins son país podiá aimar coma li agradava. Mai que mai, lo reiàs respectava totei lei religions e sovetava la benvenguda au mond.  Paures ò rics, ve. Ansin se disiá son reiaume : lo reiaume dau plaser.
Basta ! Agradavan pas en totei seis idèas ! La màger dei conselhiers (mai que mai son gròs  magistrat) aurián ben copat la lenga dei blagaires e escampat totei lei paures dins la fòssa !
 Lo magistratàs tustava sa femna e l’empachava de legir.
Lo contrari dei leis d’aquí.
Quora me veguèt tant polhós, tant fargata, ambe mei rets – largueza - lo rei me prenguèt en cò d’èu per una temporada.
Siái arribat au reiaume dei plasers, me demandèt de me lavar. Sei servicialas me balhèron fòrça banhs, tombèron lo sabon negre dins l’aiga cauda ; ansin me donèron quaquei plasers que me tornèron a mei sentits de lop de mar. Puei, còp sec, envelopat dins mei linçòus mofles, me faguèron la lectura per s’assegurar de mon bòn sòm.
M’adoptèron.
Lo rei m’offrissiá lo jas, lo repais, l’amor e lo saber.
En escambi, ère encargat de li tornar cada jorn son morcèu de merluça que fasiái secar en bacalau.
Coma vesiá mon bel amor per lei femnetas, demandèt ais amorosas, se volián ben coneisser lo saupre-faire d’un avi e de me jónher dins la cambra cada nuechada.
 Èran Maria e Melia lei doas femnas. Una blondeta e una bruneta, ben fachas coma cau onte fau. E ! E ! E ! Un ser mentre qu’aimave Meli ausiguère un crit dins la cort dau castèu. Un crit agut e penible. Un crit de femna.
Veguère lo lume de la torre la mai nauta. La torre dau rei. Que cridèt :
-Quau vòu lo mau deis estajantas de ma ciutat ? Mei femnas ! Mei femnas aimadas ! Mei femnas protegidas ! Sordats ! Sordats !
Pecaire, lei sordats trobèron Maria, mòrta, defòra, a ma pòrta, la boca de sang que rajava au sòu. De la paur, Meli, coma èra vestida, fugiguèt la cambra e s’econdèt dins la cròta dau castèu.
Aguère pas lo temps de bufar que dos sordats me prenguèron de fòrça dins lo liech :
- Sota l’òrdre dau rei de Barcelos ! Vos arrestem !

(De seguir...)

Rocco ò Alan?

Cultura generala: fau pas confondre Michel Fugain e Rocco Si Freddi. Lo big bazar es Michel Fugain.

Universitat occitana d'estiu: mòstra. Sus lei piadas de l'Absenta.

Sus lei piadas de l'Absenta. Fotografias: Stéphane Barbier. Tèxt: Matieu Poitavin. Dins l'encastre de l'universitat occitana de Nîmes. Dau 4 au 8 de julhet de 2015. Centre Agorà - Androna Massé - Nimes.

Tròç de la mòstra. Fotografia originala de Stephane Barbier. (c) Stéphane Barbier. 2015. Drechs reservats.

Fòto Colectania a Barcelona

Legit dins la revista Fotoloft 7, pagina 38, junh de 2015.

Una entrevista sus la fondacion catalana : Colectania. Creada en 2002 a Barcelona. Ambe l’iniciativa de Mario Rotllant que causís de començar una colleccion privada dins « lo temps d’ara » e centrat sus la fotografia artistica portuguèsa e espanhòla de 1950 fins a uei, amb una utilitat publica. La colleccion revèrta mai de 3000 fotografias. Aquí lei fotografs : Alberto García-Alix, Humberto Rivas, Joan Colom, Gabriel Cualladó, Xavier Miserachs. I a tanben lei serias dau grand Joan Fontcuberta que prese fòrça.

Vaquí çò que ditz lo mèstre dau luòc sus la fotografia catalana : « Existisson fòrça monografias/publicacions sus l’istòria de la fotografia dins lo país nòstre e Catalonha. Pasmens, ne’n siam conscients : i quicòm de faire dins de domènis mai. Dins l’istòria de la fotografia catalana perspectivas e votz  se devon trapar. Ne’n siam segurs : dins leis annadas que venon de novèlei monografias/publicacions que reivendican d’agachs novèus e tanben d’autors mai espeliràn. »

Funcadió Foto Colectania, C/Juliàn Romea 6 – 08006 Barcelona – Catalonha.

www.colectania.es

De legir çò qu'esriguère sus Fontcuberta a Paris: 

 http://lou-tam-tam.blogspot.fr/2014/03/en-esperant-joseta.html

Còntes italians

Film italian. 2015. De Paolo e Vittorio Taviani. Una meravilha. Viatge dins una Toscana classica. Una novèla visita dei còntes dau grand Boccace : l’invetor dau roman modèrn. Siam luenh de l’atge mejan porcassier de l’autor :  estetica fina, campèstre que jòga ambe lo vent e la natura generosa, miegterrana. Leis dètz  joves actors prenon plaser dins aquelei faulas fòra dau temps. Aquela jovença apond de la  frescor a l’ensems. Au generic, creguère legir qu’es un dei fraires realizators que causiguèt lei vestits.  Qunta precizion ! Es d’una beutat sensa nom.  Lo film es descopat coma aquelei teissuts amples que prenon còs ambe lo racònte. L'erotisme de Pasolini es oblidat. Un cinèma italian dins un classicism dei mai bèus. TAM TAM TAM TAM.

Entendut dins la carriera

"Lo problèma ambe Joaneta es qu'es totjorn a la mòda dau moment precis."

La lei dau mercat

Film francés, 2015. Prèmi interpretacion: Vincent Lindon. Festenau de Canas. Mercejam l'existéncia dau cinemà sociau per nos dire que lo drech au trabalh es tugat per una crisi de mai en mai poderosa. Vincent Lindon perfiech. Tam tam tam.

Coma un avion

Film francés. 2015. Film incredible sus un  caminament sus l'aiga dins una mena de nega-chin. Risolier. M'agrada lo rapòrt dau personatge ambe leis objèctes. Libertin, liure, douç. Agnés Jaoui carnala. Per pantaiar. Tam tam tam.

Un francés

Film francés (2015). Evolucion d'un òme frontista au fiu de l'istòria dau país. Ensems pron seriós. Mai comprenèm pas coma lo personatge se destaca de son engatjament. tam tam

Publicacion: Esperit de Sau per Poitavin e Privat

Esperit de Sau per Poitavin e Privat, Edicions: Aucèu Libre. 14 euros.
Prèmi de la narracion 2014 - Vau d'Aran.
Prefaci de Danièla Julian.

http://lauceulibre.com/

Esperit de Sau: signatura

Signatura de: Esperit de Sau per Matieu Poitavin. Aigas-Mortas. Deman per lo TOTAU FESTUM. Edicions AUCEU LIBRE.

Bestiari: Episodi 1: Gau de Portugau.

Gau de Portugau.
 1. Onte passeja dins Lisbona en quista d’inspiracion, lo narrator. 
Lisbona. Lutz aranja. Soleu contra leis Azuléjos. Contrastas particulars que caminan dins lei caladas vielhassas. Me rebatle dins la ciutat en crisi. Refusan la misèria, lei tags : « cauma generala », « basta ! »
Pauc-a-cha-pauc, meis uelhs laissan lei pinturas socialas.
Fau lo torista ? Nani.
 Me vaquí en busca d’inspiracion dins lei vilas dau mond.
L’editor mieu – l’òrre mai poderós Daidier Delpech -  me desvaria per acabar lo Bestiari Bèstia ; m’i siái engatjat.  Aquí la tòca dau viatge. Tot pagat. Lo patron parla coma esternudas. De sa granda maissa la votz dau rentier tampa lei traucs dins un valat de calhaus que cascalha: « um... um... cercatz me de canards, çò ditz, de faisans, de girafas, de pesolhs, quatre dromadaris, un dòdo subreactiu, un marsupilamic, mai trobatz me quicòm, coquin de sòrt, mon Tamonet, enfin dèu pas èstre complicat aquò de lei faire parlar leis animaus ? Nani ? È ? È ? Facha ! Fant de papeta, fant de luna, e fant de de dieu... um... um... sai pas ieu pensatz a... bota... Walt Disney... Lafontaine... Fritz lo Cat... Coquin... Sabètz qu’a ja ben abançat lei dardenas per vautre, la region... Per lo projècte... è ? è ? ... Se i a pas pron d’animaus per aquí : viatjatz ! Bota ! Ben... Prenètz aquela carta blua... Rognutudju... Òc-ben ma Master Card... Onte l’a fotuda la Sonià ?... Òï ! Aquí.... Sota lei trombonas... um... um... Viatge pas plus... ieu siái tròp grossàs e leis avions tròp estrechs... Lo numèro secret n’es 9832... Coma ? Coma ?... Non... Non... Non... Se fau pas faire de laguit : ai un compte mai en Soissa... per leis affaires... Aquí leis aisinas de trabalh : un estilò, un quasèrn, una tauleta Alep, de gredons de color Criola, de la pintura, de gredons de colors Criola, l’ai ja dich aquò, repepie, una maquina de faire de fòtos, un I-Sòne... Fasètz de fotografias, de dessenhs, prenètz de nòtas... Internet.. ben... ben... clique... Check Out... Voladas Low Cost... Companhiá Brilhant Air... E fai tirar Marius... Lei legendas a l’entorn de vos, aquò vos inspira... Rognutudju... um... um... è ? è ? »
D’aqueu biais de faire « è ? è ? » a cada fin de frasa coma se me demandava de que ne’n vira mentre que se ne’n caga. Darrier bruch de garganta. Se cura lei gingivas amb un estilò mina. Bufa que bufaràs. Vòla buòu !
Aquò es la femna – aquela que trima, ela, la jornada tota – que li charrèt de ieu. N’aviá son confle de me veire dins mon ròtle d’òme dau fogau. Lei quatre mistons, lo netitge, la bugada. Ve ! Ère pròche dau burn out. Espeliguèt doncas mon promier tèxt sus lei girafas. Ela que me regardava pas tant qu’aquò, aquò li agradava. Un tèxt mai sus quatre dromadaris. E ve ! Aquò li agradèt tanben ! Raubèt mei brolhons la femna. Li balhèt a D.D que se congostava de lei legir durant un repais d’afaires au restaurant La Cauceta. Me pense que la raubeta fendisclada de ma femna li agradèt tanben. Saup dire e saup mostrar, ela.
 E mai lo ser : fasiá ma valisa, ela.
Quora partiguère paguèt una noirritz e una serviciala que me remplacèron lèu, ela.
M’aviá pas au mitan, ela.
A pron pena se mei pichons me regretavan, elei.
Cerca l’animau.
Aquí-lo lo simbèu de Portugau : lo gau... Òc ! Ne’n son envasidas lei veirinas ! Flames galinaçats, clafits de colors, pinturlats sus de mariòtas de fusta, de culhers, de panèus, de bandièras, cartas postalas, faudaus de cosina, plumas coma un còr, brancas que pavanejan, petalas verdas e jaunas d’un camp florit : aquelei gaus remirables, fachs d’en pertot parier me dison ren. Sosque. Coma un gau sus sei cambas, a cada pieda, cerque una votz, lei vòle faire parlar. Pas possible. Assaje lei biais de dire : combats de gaus. Gaus esportius. Gaus de quartier. Gau de pasta. Quand lo gau canta de cochar/ Marca que lo temps vòu chanjar. Tot es estat fach. N’ai pas d’idèa. Fant de sòrt !
L’imaginacion de quauqu’un mai, l’agach d’artistas mai, te bolegan lei cervèus. Creses cridar seba en remirant una tèla dins un musèu apasimat ; ansin tòrna ton univers. Es necite de botar lo disc (ma-)dur de son cervèu a jorn.
Oblidar la tissa de contar. Intre dins lei grandei salas bèlas mai frescas dau Centre d’Art Modèrn José de Azeredo Perdigão. Tè, lo vaquí lo solaç. Pecaire lei tablèus deis annadas trenta me fan pas oblidar l’animau que me pivèla. Cacaracà. Cacaracà. Lo gau. Lo gau. Lo gau. Aquela empega. Mai de qué vau faire d’aqueu gau ? Daidier, de qué va dire se trobe pas ?
Arriba lo rescòntre cambiadís.
Se tanca, pròche de ieu, davant lo retrach dau poèta Fernado Pesso, un marinier que fa vièlh. Tricòt regat ben coma fau. Boneta de lana roja. Òme de la pèu maurèla, magrostet, lei muscles dei braç que brandan,  la cara marcada coma lei camins d’un portulan. Lei viatjaires solets se raprochan coma de moscas sus un papier pegós. Vòu charrar.  De çò que saup se ne’n fariá un bèu libre. Discutissèm dau tablèu. Puei vira revira, demanda lo perque de mon viatge. Li explique que deve contar l’istòria dau gau portugués mai que leis idèas me mancan.
Reluca una pintura cubista :
- Lo gau… Lo gau… Lo gau… Caracacà… A! Mistèri dau gau portugués ! Lo gau… Lo gau… Lo gau… Caracacà…Lo volètz oblidar mai se tança dins l’esperit coma una chauchavièlha. Bè, ieu, vos vau dire, d’aqueu gau : lo creguère manjar !
A ! Bòna maire deis anges ! Sabe pas li respòndre. Dequé me parla de manjar ?
Quin orror.  Un fadòli. Lei viatges leis atrivan. Me ragante.
 Retbalas solet, i a sempre un tòti que te ven charrar, te ten la camba, t’empoisona la solesa e lo cervèu dins un rebaladís interior. Laissa me soscar, papet. Coma un vielhet pòu s’engolir un animau totemic ? Mai... Ajuda !
Coma siái perdut dins ma soscadissa forra-borra (se disputan lo mond dins ma tèsta) e que pas degun, que la votz dau dedins me pòdon pas sauvar : cambie d’idèa. Aqueu jobastre serà benlèu una sòrga segura per lo Bestiari Bèstia. Una reservacion per l’imaginacion en perda de velocitat. Vai-t’en saupre... Vai per lo racònte chòt dau gau de Portugau ! Pas necite de lei pagar lei drechs d’autor... Lei messòrgas d’un lop de mar que repepia còstan pas gaire. Un còp de mai es mieu lo racònte. Ne’n dirai ren. Aquí-lo ! L’ai trapat mon... gau ! Caracagau ! Copiar. Pegar. Intrem en contacte.    
A fam e set l’òme, pecaire. Lo bòn afaire. Ven gastar sei darnierei peça jaunas a l’intrada dau musèu. La caissièra bauja, que sabiá pas comptar la moneda, lo faguèt intrar per cinc cents. Completèt lo restant en fasènt lo signe de crotz.
Nos vaicí sus Le Rossio a glopejar un cafè. Les azuléjos.  Dança drech la lutz aranja sus lei tèulissas. Reluca ma tassa l’inconegut dei pòcas traucadas. Me demanda se pòu rosigar lo Speculos e lo sucre sus la socopa.
 Comença son racònte. Serà content D.D.

De seguir...

Novèla Presa de Nòtas per Bestiari

Roïnas de mon bestiari antic

Bestiari antic

Bestiari 2015

Es partit per lo bestiari en occitan e francés!  Dins lo biais dau fuelheton de l'estiu passat, vos prepause de seguir jorn après jorn, au flor e a mesura de la creacion, l'evolucion de mon zoo personau. Dessenhs, esitacions, jòias. Tot aquò mesclat!

C'est parti pour le bestiaire en occitan et français! Comme l'an dernier alors que j'écrivais un feuilleton, je vous propose de suivre jour après jour, l'évolution de mon zoo personnel. Dessins, hésitations, joies. Tout mêlé!

Bontat Divina, film censurat en França

Dins Charlie Hebdo conta Loïc Magneron, lo productor dau film Bontat Divina coma es estada modificada l'aficha. L'originala ligava lo preire e lo preservatiu. Lo religiós lo traucava d'una agulha. Aquò es estat placardat dins un trentenat de país. L'an cambiada l'aficha lei malhums d'afichatge francés. Per geinar pas leis armas catolicas. Leis autrei partenaris se son levats dau projècte quora veguèron que lo jornau satiric ajudava a la promocion dau film. In Charlie Hebdo Papier. Promier d'abriu de 2015. Dorsier especiau.

Produccion

Charlie Hebdo ajuda lo film bontat divina.

Actualitats dau cinemà

120 ans que lei fraires Lumière faguèron abrivrar un trin dans lei cafés. Bon anniversari.

Dimenge, dissabte, diluns: festa dau cinemà. Très euròs cincanta la sesilha.

Alan Parker dins Studio: " lo dise ais escolans de cinemà: se podèm tot permetre a la lèsta se la bòna istòria la tenèm. Quant de films, aujornd´uei, son deis òbras visualas incrediblas mai an pas ren d'aparrar?"

Ditz Alan Parker que Birdman d'Iñarritu es lo film mai marcant de l'ivern. 

Tiatre dau soleu

L'emisssion franchimanda La Galerie France 5 presenta lo retrach pivelant d'Ariana Mouchkine. Lo mestier de director de tiatre e dau trabalh collectiu dins sa beutat tota. De mancar pas. De veire sus lo Pluzz de France 5 per l'Internet. Fins a dimenge. Beutat! Beutat!

Dimenjada de l'art contemporanèu de Tolosa e seis environas

Dau 5 fins au 8 de març - malhum Ping Pong.
Aquí sota : un ridèu de scèna per Tolosa. Picasso.

Birdman

Quora son temps a passat, que ven l’actor dei blockbusters ? Keaton reiau dins un plan sequéncia de doas oras interroga lei mestiers de l’espectacle dins un anar-venir colissas/empont/empont/colissas pivelant. Lei films sus lo teatre (Cassavetes, Truffaut) meton en abime lei dialògs, lei mancaments de la vida videnta. Quora cabuça sus scèna oblida d’èstre lo trichaire de sa vida, l'òme.

Jacky au reiaume dei femnas

Dins un mond de femnas, carga lo veu, Jacky. Òbra carnavalesca, lei valors en cò de Riad Sattouf se reviran. Lo realizaire ven de la BD e l’ensems demòra politicament incorrècte. Lo jòc deis actors es perfiech. Lei darrierei frasas : « blasfèmi ! blasfèmi » nos rementan la dolorosa actualitat d’uei. A l’epòca dei caricaturistas mòrts lo rire sembla coratge.

De veire en VOD.