dissabte, 31 d’octubre de 2015

Cecila Chapduelh jòga l'amor



Qué colèra dins lei vers de Cecila Chapduelh. Negra colèra que descriu l’arma e lo còrs d’una veritat crusa e nusa. Dins A Chara o Crotz , son promier recuelh, la poetessa utiliza la paleta de sa dobla cultura per maumenar leis òmes dins un sègle regde de sentiments.
Aqueu còrs que maumena, ela,  lo tòrna objècte, lo compara a la pasta dau pan: « A prestir : Ses pestor/ Tas mans me fan/ Sus mon còrs/ Terren de juec/ Saborós per l’amor/ De sas milantas possibilitats/ Un pauc mai que sus lo teu, benleu/ De ton còrs d’òme/ Alaidonc me laisse/ Fai-me femna/ Fai me. »  Se fau pas enganar. Sarà lo solet poèma que descriurà la somission erotica de la femna.  Au contrari, la Poderosa jòga de l’òme, desvira d’un biais carnavalenc son rapòrt an eu, e – çò inedich – dins una libertat bèla, se permet de criticar lei jòcs porcassiers e identitaris de la virilitat : « ne’n pòde pas mau, ‘nirai pas/ Lo tambor batant far la guerra, / Niflar ni escupir per terra/ O l’entrechamba me gratar. » Resquilha dins la peu de son aimat : « E de chadieras n’es gran/ Si per bonur me convidas taulejar/ De chada part, mas dos bancs/ Entre l-i podrem franchament coidejar ».
Percors iniciatic. Femna somesa per lo jòc dau desir ven revòuta. Mestria de la prosodia classica, lo sonet respond  ai fondamentaus occitans : lo calinhaire ven « galant », lei pagans remandan a una passat sensuau mai rugós. Segura de sei referéncias, Cecila Chapduelh se permet una incredibla parodia de Ronsard: « Quand serai plan vielha serai ». Ont es irresistible lo darnier tercet: « E, si coma tot lo monde me fau vieilhir,/ Zo voudriáu ben coma qu’un me saubriá ofrir/ Una brava jarba de racina sauvatja ». Escoba lei clichés romantics per ne’n faire una amassada de detalhs triviaus.  Lei questionaments a la desirança, a l’amor (que son pas ligats, per sa volontat) tròban respònsa en cò de Louisa Paulin e Beatritz de Dia.
Lo rire negre, crudèu e contemporanèu bota lo vielhum en abim dins de boitas estrechas estrechas. Es dolorós, sincèr, pragamatic, ironic. Anar-venir entre l’amor cortés e l’amor escalabrós mai embarrat.
S’esfuma puei lo rire. Dins lo laboratòri crudèu onte lei feblesas masclas son cramadas a viu, la femna nafrada leva la masca : ansin se pòu evocar lo patiment de l’amor perdut. Dins lo desenlument dei còrs non desirables e sensa desirs. Aquò marca una polida maduresa dins aqueu promier caminament viscut sus la carta dau tendre. Caminament mestrejat mai onte se semena la ràbia, coma de calhaus.
Matieu Poitavin.
Cecila Chapduelh, A Chara o Crotz, Lo Chamin de Sent Jaume, 2015.
Aquel article es estat escrich per Aquò d'Aqui.  Sarà segurament publicat lèu.