dimecres, 31 de juliol del 2013

Elefante Blanco

Film de 2013 realizat per Pablo Tropero. En castilhan. Cònta lo bidonvila de la Viergi a Buenos Aires. Onte sola la religion pòu jogar un ròtle sociau per sauvar lei gents de la pauretat, de la misèria, de la dròga. Lo govèrn estènt represiu per leis estajants. La realizacion un pauc telefilm, sota la faussa fòrma d'un reportatge, camèra a l'espatla a tendéncia de perdre sei personatges per faire passar son messatge. La scèna d'amor d'una non-cresenta ambé lo jove curat (en crisi) arriba pas d'escandalizar. Tot dau lòng Jeremi Renier a de mau de mestrejar son jòc dins la lenga qu'es pas sieuna. Demòra pasmens un polit document sus lo subjècte. E ansin l'òbra garda son objectiu  educatiu e informatiu. De veire en Vod ò sus lei plataformas de telecargament leiau.

dissabte, 27 de juliol del 2013

No: Lo Film de Pablo Larrain cònta coma un publicista per la fòrça d'imatges joiós e un sens poderós de la vidèo lucha contra la dictatura de Pinochet. M'agrada coma lo cineasta utiliza lo format 4/3 a la mòda de la television deis annadas uechanta. Lo format VHS es estat conservat. De logar sus I-tunes ò en Vod.
Lenga originala dau film: castilhan.

De Colors e de dessenhs: enfància de l'Art, art de l'enfància.

La fondacion Quartier publica de libres de coloriar ambé de grands noms: Moebius, Mendini, Kintano, Muek, Minjun. Un bonur. Quasèrn de coloridatge d'artistas,colleccion de 6 títols. www.fondation.cartier.com
Dins Dessine-moi Avignon, Olieslaeger edita de dessenhs en negre e blanc sus 5 ans de festenau.

dijous, 18 de juliol del 2013

Imatges d'estiu

Albert Dubout. Espaci Dominique Bagouet. Clapàs. Fins au 29 de setembre.
Miquèu Barcelo. Terralhas a Ceret. Musèu d'Art Modèrn. Fins au 12 de novembre.
Bernard Plossu. Pavilhon popular de Clapàs. Sequéncias fotograficas. Colors Plossu 1958-2013. 240 imatges ambé son Nikkormat. Òbra en colors. Fòtos de viatge.

diumenge, 14 de juliol del 2013

LO COR MANJAT vist per Tam

Me demande perque pense
Me demande perque pense encara
Me demande perque pense encara en tu

Me demande perque pense encara en tu, an aqueste !


A ! Aqueste !


Sauprai pas, sauprai pas !


E tu m’arribas. E tu m’arribas.

E tu m’arribas. E tu cridas.
E tu cridas : A ? E tu dises : A ! A !

Vas a la cosina. A ! A !

E tu me prenes lo còr un còp de mai



E es sempre a tu. E per un còp es a tu fin finala


Degun mai lo raubarà pas


Un còfre en banca lo protegirà




Se creses qu’es la vida


De li aprene la regòla


Mon còr


Lo shopping e lo tricòt


Mon còr


Li aprendràs

Apren-me!

A! Pren-me!


Cosina me

Vòle pas lei sòbras

D’un còr blu

D’un còr sanhós

D’un còr a punt

Ren.

Cosina-me... Enfin!
Tèxt e dessenh dau Tam. (c) 1999.

divendres, 12 de juliol del 2013

idèas negras per Franquin


 Un bon dessenh, bona animacion. Pasmens lei cabussadas de la fin son pas pron longas e laissan pas lo temps la soscadissa coma la lectura d'un album lo permet.

Gaston animat


Una capitada! L'univers de Franquin es ben respectat... fins a la signatura! Sabe qu'existisson leis albums en occitan, ara manca lo dessenh animat.

Bruce Blitz: coma dessenhar una benda dessenhada



Es aisat aisat!

Pasolini - "Ab joi"


dijous, 11 de juliol del 2013

Fanquisme

Après la descuberta ufanosa de la linha clara, avans que de m’interessar a la benda dessenhada adulta, i a un gèni que fa la transicion. Es Andrieu Franquin. M’agrada son periòd deis annadas setantas onte lo trach es viu, nervós, pròche de l’esquissa au gredon. Te balha un moviment, un energia que tròbe pas en cò deis autrei dessenhators. A tanben un sens dau cadre que fa bolegar una vila. Fa sortir lei personatges dei recantons : un morcèu d’aurilha, de capèu, d’esquina e tot s’anima. A un sens dau detalh tarrible que fa que pòs tornar legir tant e tant un album qu’i trobas sempre dins lo dessenh quauqua ren de novèu e de flame. Lo detalh se perlonga fins a la signatura de l’autor qu’es dispariera d’una planca a l’autra. Mercés au paire de Gaston, vene un fanatic de la BD. Un colleccionaire bauj. Ma vision inspirada per çò que legisse treva ma vida de pre-ado. Quora leis adults me parlan vese de bofigas en dessús de sei testas : lo punt interrogatiu de l’intrigat, l’exclamatiu de l’estonat, lo còs sagetat dei disvorciats. Refusant de venir grand m’embarre dins un mond de papier inspirat per la benda-dessenhada franco-belga.
Dessenhs dins lei marjas, pendent lo film, a l'esconduda dins la nuech, creacion d'un fanzina sus de quasèrns brolhons per lei collègas, dessenhs sus lei mans, lei braç, dins la sabla, pendent lei jòcs de societat, pintura sus lei camisòts, sus lei parets, lei taulas e lei fenèstras. Dessenhs d'en pertot. E marridei nòtas. Lo conselher d’orientacion me refusa de me veire intrar dins una escòla de jornalisme per faire de dessenh d’umor. Crese qu’ai viscut aquò coma una promièra mòrt.  Ja en cinquenca l'escòla publica me ditz qu'es acabat. E quora dessenhe (dessenhe d’en pertot, fau dire) la maire me pica sus lei dets. Pasmens es abonada au Canard Encadenat dempuei qu’es liceana… Mais dins una vila de Provença, dessenhar es pas una situacion. Pas una situacion fixa, mai que mai. E fau laissar lo dessenh e l'art artistic ais autres: aquelei qu'an lei mejans dei vilas e (segon la maire) de bònei relacions.
Mon paire que m’a sempre ofèrt de libres (es lo solet caprici que me passava : lei libres) m’ajuda de trobar un recuèlh d’entrevistas rar d’Andrieu Franquin. S’agís de E Franquin creèt Lagaffe (uei agotat). Me remente que trapam aquela belòia sus lei laissas d’una librariá especializada dins un pòrt de la Rochela. Me demandes pas perqué la Rochela. Viatjaviam dins França tota. E fasiáu totei lei bònei librariás coma lo surfer fa totei lei bòns espòts.
 Legisse aquò sur lo retorn  a l’arrier de la vièlha Fiesta roja sensa racar. D’auto vias en auto vias, de resto rotas en restos rotas, laisse pas lo libre deis uelhs. Comence de comprene qu’un creator es sempre negre, pessimista, insatisfach.  Franquin i descriu la genèsi de caduna de seis òbras. Es per aqueste libre que l’acte creatiu dins sa soscadissa comença de m’interessar. La benda dessenhada pausa lei bònei questions sus l’art per l’enfant que vòu s’i interessar. Es una dubertura artistica e plastica dei belas.
I aprene l’expression « depression nervosa » e seis efiechs sus l’òme. Franquin dins leis annadas uechantas perd lo gost per obrar. E oblida quitament son còp de gredon. Saup pas dessenhar. Sabe pas plus s’es après que crea leis « idèas negras », son cap d’òbra, editat per Audie e Fluide Glaciau. Prefaçat per Gòtlib. Mai ven una apròcha nòva de la benda dessenhada adulta : violenta, politica, porcassiera,pessimista. Cada dessenh es fach punt per punt a la pluma. En negre e blanc.Fa pensar a d’aigas fòrtas. Una mestria que m’espanta.
Laisse lo Jornau de Miquet per Spiro que fa parèisser a l’epòca de fuelhetons mai adults (per tròç de 15 a 16 paginas cada setmana, çò que te fa a la fin dau mes un album en entier). Mai Franquin desaparèis dau jornau. Mon papet me crompa e m’escond cada setmana lei numèros. E ieu,quora lei descubrisse dins l’òrt bèu, espie lo jornau per i trobar una cubèrta dau mèstre. Malastrosament, lei Gaston se faràn rares,e vesèm que Franquin perd son biais. Reconèisse pas plus son trach nervós. E nos  laissa a la fin deis annadas 90 que son meis annadas fac.E meis annadas definitivas d’abandon au dessenh.

Ara te presènte mon Tresaur dau Franquinitge. La colleccion privada, polida coma una saquet de bilhas, de Tamtonet. Toques pas. Enebit de fotografiar. Seguissètz lo guida!
Fin deis annadas 80: Espère de setmanas en setmanas l'aparicion de Franquin dins lo jornau Spiro. Lo grom nos fa present d'una tiera de cartas "monstruosas". Subran, coma espelidas deis Idèas Negras e dau Trombone Ilustrat, vaqui lei pichons mostres de Franquin! Un avans tast a son retorn? Aquelei cartas son agotadas uei. Renes pas. Es pas la pena.
A la debuta deis annadas 2000,  a l'espèra e a l'agachon dei dessenhs rars e cars de Franquin. Comence de trabalhar un pauqueton. E mei promierei pagas son consacradas au 9en Art. Mai... lo collèga que me ven l'album saup pas lo prètz d'aquela quatrenca de cuberta...
1997: Leis adieus d'Andrieu Franquin dins Télérama. Saludat per un mèstre de mai: Tardi. Non, plores pas.
Debuta deis annadas 2000: aqueste m'a costat un braç. Es un album sople de 1978 ambé de BD inedichas. Crompat a la "Bouquinerie du Languedoc, 12 rue de l'Université, 34000 Montpellier". Non, es pas per tu. Lo bon recanton ne'n voudrà pas.
La pagina de garda dau meme album. Ne'n revira lo foisonament d'Andrieu Franquin dins son dessenh viu. Lo moviment. La mescladissa de dos univers (Gaston e lo Marsupilami) m'agradan. Meme se sabe pas se son fachs per èstre ensems... A dequé pensas?
Lo libre de la revelacion artistica. Ara agotat. Una perla. Clafit d'umanitat e de dessenhs beus: "Diga papà, qu'es la depression nervosa?"-" Cala-te e legis!"
Una quatrenca de cuberta que m'a costat un braç. Plores pas.
Un pre-adolescent afogat. Colors a la cira (m'agrada, pense que fa un esfiech: "papier glaçat"). 1988. Aqui comprene que ploras tant es polit.
 Un de mai, mai au futre!Perdes ta votz?

 Fin  deis anndas 80: E la paret de ma cambra d'"ex-enfant"! Pintada per un collèga. Ambé de la  pintura per lei pichonei veituras!
Un bel inedich. Seria numerotada per Philips. Crompat au festenau de BD de Nimes, fin deis annadas 80 benlèu. Còsta un braç. Au dedins: de gags inedichs signats Franquin.

Un dedicadis de Tronchet


Promier festenau de bendas-dessenhadas a Nimes, doncas. Après Cauvin se sarram de Tronchet. Es un atge que mei lecturas començan d’evoluir. Quite l’enfància pauc-a-cha-pauc. Es la descuberta de Fluide Glaciau ambé sei racòntes porcassiers, burlescs, ironics e flames. Siáu incapable per ara de citar lo nom deis autors. Pasmens Tronchet (pense) es a sei debutas. E me fa un polit dessenh. Au marcaire e ambé de pintura. Li dise (sempre timidòt) que la revista m’agrada. Me demanda de títols, d’autors. Coma siáu incapable de respòndre lo papà ditz : « es un pauc impressionat… » La timiditat a de bòn quora se ne’n servissèm…
Dedicadis, pagina de l'album de:  Tronchet, Les Damnés de la Terre Associés: Stars Toujours!, Paris, França, 1988. Colleccion personala dau Tam.
 

diumenge, 7 de juliol del 2013

Una signatura de Leturgie e Leturgie.


Un ex-libris de Polstar (bonus). Librilhon signat et numerotat per Léturgie, edicions treize étrange, Paris, Franca, 2001. Colleccion personala dau Tam.
Una signatura de  Jean Léturgie e Simon Léturgie.
A l'espelida de Spoon and White, Spoonfinger, Belgica, Dupuis, 2002.
Una parodia capitada de JAMES BOND. Colleccion personala dau Tam.

Negre e blanc ai rescòntres de la fòto en Arle

Escorreguda negra e blanca dins un esperit de descuberta. Tresaurs dau passat, preséncias d'uei.
Fotografias deis annadas 50: Guy Bourdin.
Fotografias chilianas: Sergio Larrain (agéncia Magnum).
150 tiratges seleccionats per Agnès Sire (Fondacion Cartier-Bresson).
Fins au 22 de setembre.
Sòrga: Midi Libre.
Guy Bourdin.

 Sergio Larrain


diumenge, 30 de juny del 2013

Dedicadis de Raoul Cauvin

Festenau de BD de Nimes en 1989... Ambé lo paire que me ten la man per demandar la signatura, qu'ère timidon...
Signatura sus Cauvin-Hardy,  Pierre Tombal 6, Côte à 'Os, Belgica, Dupuis, 1989.

Estivada fa sei vint ans!

... mai fa pas son atge!

dimecres, 19 de juny del 2013

Programacion culturala de la vila de Tam

Chantal Goya.
Lo 30 de julhet dins lo tiatre antic de la vila de Tam. Ambé Gregory lo magician. 20.30. Garda me una plaça.

dissabte, 8 de juny del 2013

Nimes carrat d'art


L’arquitècte que farguèt Carrat d’Art (Nimes, Gard, Occitània, França) festeja l’anniversari dau musèu modèrn. Tomás Saraceno òbra sus lei telaranhas dins de cubes d’acrilic. D’autreis òbras de Barcelo, Giacommeti... 

dimarts, 28 de maig del 2013

Erro dins l'aspirator

Narbona  reciucla un monstruós aspirator: un bastiment industriau per lei bordilhas transmudat en musèu d'art contemporanèu. Lo promier artista dins aqueste luòc sarà lo pintre islandés Erro. Lo cap de fila de la " figuration narrativa" utiliza publicitats, afichas de propagandas, comics, cromòs, fòtos, màngas... Reciucla, qué ! Desnoncia ansin l'obscenitat de la societat de consomacion e lei dictaturas politicas.
Vaquí una retrospectiva de 40 telas: Scape, Femmes Fatales, Hommage à Fernand Léger.
Lei telas flotejan dins l'aspirator! 
Leis artistas dau luòc saràn causits puei per Piet e Layla Moget qu'animan lo LAC a Sijan.

Mòstra Erro fins au 6 d'octòbre. Tancats diluns e dimarç. 0468903065.
LAC. Dau 22 de junh fins au 23 de setembre. Mòstra Parallèles. Piet Moget. Claude Viallat. Antonello Curcio. 0468488362.
Sòrga: Joan-Maria Gavalda in Midi Libre, dimarç 28 de mai de 2013.


Una òbra d'Erro.

dilluns, 27 de maig del 2013

Un omenatge a Fred

Ai trobat aquò dins lei cartons... Ven d'una signatura en Angolèma. Festenau de la BD 1999. Ara lo corbatàs a pres son vòu, i a un mes fa.

diumenge, 26 de maig del 2013

La tartana

Pau Signac, La Tartana Sant-Tropes, 1905.
Me fa pensar a l'amic Pecout. Ai jamai vist una tartana. Levat dins son libre e sus aquela pintura...
Oli sus tela, 81x65 cms, Paris.

La teoria dei colors


La teoria dei colors dau pintre Signac es inspirada per doas paginas escrichas per Chevreul e Rood, dos saberuts quimistas e fisicians. Es lo punt de despart dau Neo-Impressionisme. Fa dau moviment artistic quauqua ren de fòrça scientific (e l’un dins l’autre...)  Soscadissa sus la lutz a despart dei colors primàrias e complementàrias (se parla d’una « gramatica deis arts dau dessenh. ») 
Lei sòrgas scientificas de Signac son nombrosas. Segon lo pintre, Delacroix es l’inspirator de son moviment.
M’agrada aquela pensada sus la color negra de Rood : «  es que la fisica modèrna exprimís en dire que tot mescladís dei colors sus la paleta es un caminament cap au negre ».           

Nòtas personalas de lectura in : Sota la direccion de Marina Feretti Bocquillon, Signac lei colors de l’aiga (Signac les Couleurs de l’Eau), Paris, Montpelhier, Giverni,  Gallimard, Musèu Fabre de Montpelhier, Musèu Fabre de Giverni, França, 2013.

Quora vese lo tablèu Retrach de Felix Fénéon crese descrubrir lei colors psiquedelicas deis albums dei Beatles... Pasmens lo tablèu es de 1891 !


Portrait de Félix Fénéon, 1890-1891,

Òli sus tela, 73,5x92,5 cm, New-York, The Museum of Modern Art

Signac sus son bateu.

Signac lei Colors de l'Aiga. Libre editat per l'expausicion dau Museu Fabre.
Retrach dau neo-impressionista Signac per Theo van Rysselbergue en 1896. Oli sus tela. 92,2x113,5 cm. Colleccion particulara. Onte lo pintre fa pensar au capitani Haddock...

diumenge, 19 de maig del 2013

Un racònte fotografic


Un racònte fotografic es un libre bèu que recampa lei fotografias de l’artista Emile Savitry, tanben pintre. L’ensems negre e blanc nos mena sus l’empont d’un film non-acabat e maudich: La FLor de l'Atge. I vesèm Prevert (l’escenarista), Marcèu Carné (lo realizator), e leis actors Arletty, Aimée, Lombard e Reggiani. Lei contribucions escrichas de Carole Aurouet e Sophie Malexis fan lume sus l’istòria de l’òbra misteriosa ai bobinas envoladas. I aprenèm leis disputas de Carné-Prevert, l’espelida de la polida Anouk Aimée, lei concessions escenaristicas ligadas a la manca de budgècte e  enfin lei criticas assessinas que s'indignan de veire Carné virar a l’exterior e qu’anoncian, a mon avejaire, leis articles de la novèla ersa que tugaràn lo cinèma poetic francés.

Lo libre, en papier glaçat, es divisit en dos : la partida escricha e la partida imatjada. Lo dorsier que conten lo budgècte, lo casting, lei cançons dau film e enfin l’escenàrio poetic de Prevert es un tresaur.

Aqueste libre es publicat per la mòstra : Emile Savitry, un racònte fotografic de La Flor de l’Atge, lo film maudich realizat per Marcel Carné, d’après leis escenàrios de Jacques Prévert, virat a Bela-Ila-de-Mar en 1947. (Emile Savitry, un récit photographique de la Fleur de l’Age, le film maudit réalisé par Marcel Carné, d’après les scénarios de Jacques Prévert.)
Emile Savitry, Un racònte fotografic (Un récit photographique), 2013, Gallimard, París, França.

Arletty per Savitry. 
Lei Bretonas dins la dicha d'intencion dei cineastas devon "restar autenticas e non fachas per la toristalha." 

Jaume (Prevert) a dich...


"Un pauqueton d'aur sus lei barras de la gàbia e degun s'interessa plus ais aucèus."
Jaume Prevert.

Jaume Prevert, escenariò in Un racònte fotografic, p.38.

Sèrgi Reggiani dins La Flor de l'Atge. Fotografia de Emile Savitry.

Lo nom d'Aimada


Lo nom d’Anouk Aimée es estat  bufat  per Jaume Prevert sus lo rodatge de La Flor de l'Atge. "Anouk, çò diguèt, es polidet, mai es cortet. Te direm Aimée ! "
Alòr Anouk gardèt lo nom d'ostau. 

D'après Carole Aurouet, La flor de l'atge, lo film maudich de Marcèu Carné e Jaume Prevert, (La fleur de l'âge, le film maudit de Marcel Carné et Jacques Prevert)  in:  Émile Savitry, Un racònte fotografic, (Un récit photographique), Paris, França, Gallimard, 2013, p9-36.
Fotografia de Emile Savitry sus lo rodatge dau film La flor de l'Atge.

Moi, parler petit niçart



 La campanha de França de Joan-Glaudi Lalumière fa lo retrach de dos collègas, individualistas que mòntan una agéncia de viatge dins lo bus : « lo cultibus. » Coma per l’agéncia de viatge de la vila de Tam, es una entreprèsa culturala que permet de descubrir lei luòcs ligats ai libres marcants de l’istòria nòstra. Lo public (aquí de retirats) son mai interessats per l’actualitat d’uei que non pas lo « Bèu ». E se refusan de vesitar leis ostaus d’escrivans prevists au programa. 
Sensa lo mestier d’un San-Antonio, Joan-Glaudi Lalumière assaja de faire d’umor... sus un bilanç de la franca culturala ben negre. Mai fauta de saupre faire rire tomba dins de caricaturas violentas, franchimandas de çò que siam. Ansin, un dei personatges principaus decidís de plantar cavilha a Niça. Aicí sota, vos fau part de la descripcion, de la parladura dei personatges occitans....
Es Tintin au Congò ! Lo mielhs es de legir lei marrideis impressions, de còps que i a, fisicas que lo marrit accent fan espelir sus Alexandre, lo viatjista.  
Lo libre, que se debana en 2010, es estat publicat en 2013 amb una manca gròssa de cultura occitana. Ambé mesprès. A la francèsa, qué ! Bòn racavòmi! Vos estampe lei marridei paginas, l’anatz pas crompar, saique !

Jean-Claude Lalumière, La Campagne de France, 2013, La Dilettante, França, París.



Clicar sus lei paginas per lei tornar mai belas!