divendres, 13 de juliol del 2018

Lei Messòrgas 10


Vese Varòt dormilhós quora m’entòrne pròche dau pin pinhon ambe mei collègas per jogar au balon.
Un sera, sens un mòt, me tòrna lo quasèrn coma un eiretatge per disparéisser. Òm tròba son cariòt solet sus una dei tres rasigas. N’i que dison que retbala en vila, lo pèu cort, e que cerca de trabalh. Que pudís pas plus e que sentís pas plus la bièrra. Que dormís pas plus au dedins de la banca. Dison mai que mai que canta pas plus sa cançon orribla.
Lei marridei lengas dison quicòm mai sus sa disparicion : mai es pas mon afaire.
Çò que m’aparten, es de te dire (e es lo plus grand dei secrets, e es lo plus grand dei tresaurs) : deman farai dessenhator.
Sovent mande mei dessenhs per ordenador a mon paire. Un calamar-tigre, un requin-piano, un cranc-canari. Respònd a caduna de meis òbras, sensa relambi. Garde alora lo sovèt de lo retrobar e de viure amb eu a son adrèiça de bòrd de mar ambe ma Maire, s’es d’acòrd e se lei grandei vacanças tenon sei promessas. 

Fin. 

dimecres, 11 de juliol del 2018

Lei Messògas 9


Ma precedenta glòria de carnavau es tombada dins l’amnesia badanta. Pas ren de dire. Deve subir aqueu patiment au cada jorn per obténer reparacion. Es pasmens estranhi, degun se rementa pas que siáu estat lo pintre de la bèla rosèla, degun se rementa pas que siáu estat lo Pirata dei Sèt Còlas.
Puei, un matin tot cambia. Lèva sa punicion, Mamà. Enfin vau descubrir lo contegut de la boita. A costat de ma tartina, burre-chocolat de podra, La Maire lo pausa, aquí, sus la taula, lo tresaur. Me ditz, regde :
- Pas tròp lèu. Acaba ton dejunar.
Espèra aquí, a m’agachar mastegar. Te laisses pas atalentar per la temptacion. Tèn-te tranquille. Coma a la corsa d’endurança, pas abrivar au darnier moment. Gardar lo ritme, lo ritme de ma lentosa redempcion. Destaque mon agach de l’objècte. Nutre fàcia a sei silencis. Un solet desbordament e seriá la fin.
Se tòrna embarrar dins sa cambra. Passa d’oradas dins sa cambra mamà, dempuei que trabalha pas plus. La tubèia de sei Fine fa la sèrp sota la pòrta tampada. Ausisse sa votz. Comprene gaire sei mòts. Vibra lo telefonet. Mon paire ? Òc. Comprene lei paralaus claramanent ara. Mamà murmura son pichon nom, ara. Lei laisse ai conversacions d’adultes.
Acabe mon dejunar. Lave la terralha. Amb un cotelàs, ensaje de faire aigre e solevar lo cabucèu de la boita. Grate un pauqueton. Aï ! Se dubrís ! A ieu, Grècia ! A ieu, papà ! A nosautres, lo bonaür per tres ! La fin de l’escòla ! Acabats lei devers ! Adieu-siatz la plaja e sei castelàs ! Ma cabana de rosèlas en palissada ! Alora ? Quant de bilhets ?.. De dollars ? D’èuros ? De… E ? A. Ben. Nani. Decepcion. Adieu-siatz bilhets, adieu-siatz pèças rovilhadas, adieu-siatz Grècia, adieu marin, adieu libertat. Vese… Descubrisse, aquí, davant ieu… bi… mai non… aquò’s pas possible… un vièlh quasernàs porrit, manjat per lo mosit e una mena de mofa verdassa que pudís. Sus la cubèrta, Varòt a pegat una pichòta reproduccion ont es marcat : Madrid, Museo Nacional del Prado, El Toro Mariposa (lo taur parpalhon) d’après lo pintre Francisco de Goya. Signat : V. V coma Varòt. Dins una envelopa de papier, se tròba un gredon-mina mastegat e una gòma tota traucada.
Lo demorant dau quasèrn es clafit de dessenhs que tròbe laidàs. Que vire e que revire. Me siáu batut per aquò ? Ai mentit a Mamà per aquò ? Ai luchat per aquò ? Ont’es l’argent que te vei urós ?
Varòt, lo dessenhator, declina cada pagina sota l’influéncia de Picasso e de son buòu parpalhon : un campanhòu-solèu, un lop-tartuga, una girafa-colòbre, un darbon-limaça, una vaca-sèrp. Mai aquò rapòrta ren. Ren. Es coma lo brolhon de sei cançons. A pas cap de sens.
Siáu maucorat.
Escampe lo quasèrn sus la taula e me vau cochar. Lei lagremas de la nuech an conflat puei pegat meis uelhs au matin.
Pasmens a pas cambiat de plaça, lo quasèrn.
Ma Maire : « n’es acabat lo temps dei bònei resolucions. Pensave qu’aviás après a tot recaptar. As laissat ton rambalh sus la taula. Caraco. Espère que netejaràs tot. »
Beve mon chocolat amar. Vaquí, çò que, misèria, sonave mon tresaur. Dins la lutz, lo fulhete, e coma per magia, li tròbe una cèrta beutat, coma se l’aviam cambiat dins la nuech. Intre, alora, dins una granda fasa d’observacion : coma es facha l’ombra sota lo campanhòu ? La carabessa de la tartuga que sembla sortir de la pagina e que dona una mena de movement, quetei son lei trachs que lo crean ? Lo darbon-limaça sortís d’un trauc de papier : coma fa náisser l’illusion, Varòt ?
Tornarai començar cada jorn fins ai vacanças d’estiu, dins un quasèn a despart, la còpia d’aquelei modèles per oblidar que siáu decebut e qu’aqueu tresaur d’aquí servís a ren.
Puei un sera de junh, rende la boita a Varòt. L’òme m’agacha, pas besonh de parlar. Basta lo dessenh. Aquí la boita, lo gredon-mina, la goma traucada.
Cochat au pè de la tresenca branca, au solèu, Varòt descubrís meis òbras nòvas. Ai capitat de dombdar l’ombra, la tecnica de l’engana-uelh, lo movement, l’illusion. Se meravilha. Son coma disiá Viger mei reinvencions : mei camèus-libellulas, mei girafas-chins-motons, mei pòrcs-lapins. Varòt, amusat, encatat, amaisat, dormís tres jorns sensa se desrevelhar. Se trufan lei Mamàs au debàs de la còla.

diumenge, 8 de juliol del 2018

Lei Messòrgas 8


- Es de Varòt, dòna, li vau rendre.
Armosa un pas militari, desterminat, mecanic, Caramico. Devinhe son plan. A decidit de gardar l’objècte preciós dins sa veitura per lo pas rendre. Segurament, que ne’n vòu finir ambe sa situacion de flic, eu tanben. Vese lo lassitge dins seis uelhs. Son parier leis uelhs dau conselhier d’orientacion, coma un grand lassitge de la vida. Lo rebuta. Susprés per sa determinacion mai que mai qu’a pas l’abitud de se faire desobeïr, cedís. L’aluca, autoritari :
- Li vau rendre entre mans seguras. Son testimònis, leis autres.
Dins leis odors de la prima e la frescor dau sera, Varòt es desliurat de la veitura de flic. Dormís, drech. Ironisa, lo pèu mesclat, badalha d’un biais vulgar :
- Coma ai ben dormit dins vòstra veitureta ! Es mai confortable que non pas la banca ! Devriatz m’arrestar mai sovent. L’òme es un brolhon…
S’apròcha de l’òme, Mamà. Sembla pas tocada per sa pudentor. Lo cranhís pas plus. Fa boqueta. Eu, agacha la boita e ditz :
- Tenètz ! La dubrissètz pas ara.
E, me coifant de sa gròssa man negra de tencha, de tèrra ò de brutícia :
- Li balhe la boita e çò dedins. La dubriretz a l’ostau. Es per lo pichon, aquò. Auqueu tresaur es pas plus per ieu.
Puei, dins lo trauc de l’aurelha, li ditz de mòts d’adultes que deve pas comprene e que la fan venir roja. Seriosa, concentrada, la cara tampada, ditz de òc a caduna de sei frasas murmuradas. Me tenon a l’escart. Parlan dau contengut dau tresaur ? Serai ric coma un prince gregau ?
Davalam Mont Duplan. Feròça, me buta fins a l’ostau, Mamà. Sus lo camin, me tira per darrier lo còu. De còps, me tira per l’aurelha. Pas jamai, pas jamai, Ma Maire a pas levat la man sus ieu.
- Abriva ! Abriva ! que s’encanha.
M’arrape a la boita. La bolegue de temps en quora per escotar lei pèças que s’entreturtan. Ausisse pas que de frostilhaments : aquò òï ! Son de bilhets ! De bilhets vièlhs : pron que siágan pas de francs ! Luenh, vese la tropeta que, enaut, s’escampilha. Leis ombras de Tomàs, Caramico, Camelia, Faure, Quentin e son chin s’avanisson coma de fantaumas negras !
Episòdi quatre  Parpalhon
Passa una setmana tarribla. Guèrra freja a l’ostau. Mamà e ieu, se parlam sonque per se desrevelhar. Se fan longuets lei repàs. De còp, l’ausisse que repepia, parla de ieu a la tresenca persona : « Ambe tot çò que fau per eu. Ai pas plus fisança. Respond pas au telefonet. Parla a d’inconeguts. Es tot son paire. Vesèm coma aquò s’es acabat. Tot son paire, òc. Tot son paire. Pas ges de paraula. Pas ges de paraula donada. Qu’una Maire se siága sacrificada per li donar la vida ! S’avisa pas. Nani. S’avisa pas. Ambe tot l’administratiu qu’avèm. Tot l’administratiu. E aqueu pèu blanc ? D’onte ven aqueu pèu blanc ? Tot aquò per una boita, aqueu tresaur. Te ! Confiscada la boita ! Enaut sus l’armari ! »
Reluque la boita quilhada. Un pantais inacessible, un còp de mai.
Descolèra pas. Ò fant. La pression. Me vaquí ben punit. Fau que tot cambie. Mai ren es pas remediable. Se cambie mon biais, benlèu que me lo rendrà lo tresaur ? Enfrenar mon impaciéncia. Per aquò, me deve crompar una conducha. Esparnhe mei gèstes, mon buf. Fau mei devers regulerament. Le nuech, trabalhe sensa relambi a mon quasèrn de matematicas. Capite meis evaluacions. Vòle tot escafar, vòle frutesjar la perfeccion.
Dins la sala de banh, la vèsta lònga de mon vestit de pirata (enfin… çò que ne’n sòbra) pendolèja dins la gorbilha de linge brut. Cada jorn, quora reluque la boita, pense au paire : mei lagremas se mesclan ambe l’aiga cauquièra de la docha que raja.
Divendres seguènt. Ven me quèrre a l’escòla. Va fa exprés per me donar la vergonha. Cada jorn me ven quèrre a l’escòla, mentre que totei mei companhs, e mai aquelei que rèstan a la ZUP, an lo drech de s’entornar a pè, solets, ò ambe lo trambús, vergonha, m’espèra, aquí, mamà, au portau. Elei (mai que mai lei dròlles) m’alucan. Me tròban vielhassós per un dròlle que vòu intrar en seisenca. Quauqueis un dison a la chut-chut, per èstre pas entenduts deis adultes : « Pirata de pelucha ! Pirata de pelucha ! »
(de seguir...)