Blancanieves Benda Anoncia

Lo film dau dimecres de ser. Vos contarai. Ai agut de vejaires positius de  mei collègas agradencs... Es un film mut. Nautament mai creatiu que non pas l'Artista ambé Jan Dujardin...

Tam en preson

E me vaicí un còp de mai "entreprenaire d’espectacle" (es mon titol) per la companhiá « La Podriera » de mon amiga autora e comediana Perina Elepotolet. M’anatz dire : en dequé consistís aquò ? Es simple. Cada tres ans vese dos socis de l’associacion La Podriera (la presidenta e lo regissor) que bailejan la tropa. Signe quauquei papiers ambé lo drapèu francés dessus. Puei desapareisson. E lei vese pas plus de tres ans. Vos vau fisar que comprene gaire a dequé serv de faire entreprenaire d'espectacle, levat de conflar mon CV. Enfin...  Se! I a quauquaren que comprene: se la tropa se nega... acabe en preson. OC! Es çò qu’ai comprès en signant. Me menaretz d'aranges?

Bòna dimenjada!

Bòna dimenjada!

Una tropa m’aviá convidat a son ostau au Tòr. Venon dau circ. Jògan dins una caravana. Entra Art Visuau e mima . Flame !

Se dison LE BRUIT DU SFUMATO e anaràn luenh ! L'espectacle es CLAP.

 http://lebruitdusfumato.blogspot.fr/

.

Happy català (El català Feliç)

Pichona bibliografia d'albums e de livres per lei jovents.

Un album tot en sons e imatges:  Bon nadal. Un libre-disc que fa ausir la lenga en poèmas e en cants. Nos agradan lei dessenhs d'Augustin Comotto. Lei tradicions de nové son mesas en boca per Lola Casas d'un biais rissolier e tradicionau. Ansin lo grand succés, ne siáu segur, que farà furor a l'ostau:" Fem cagar el tio".

Un bonur de porgir ai mai fins:Happy Catala (el català feliç.) Un libròt a la Sempé que lo personatge principau n'es lo tradicionau Catalan dins son vestit blanc e roge. Lei bonurs de cada jorn a Barcelona dins sa modernitat ambé de valors positivas.

Enfin Glenat, especializat en bd, prepausa Nosaltres Els Catalans per Perez Navarro e Jan. Lo grafisme umoristic nos mena dins un viatge per Catalonha de la preistòria fins a uei. L'idèa es geniala. E lo mòt occitanisme es citat dins sa realitat istorica. Pasmens regretam una narracion presentada d'un biais tròp classic, ambé una narrator omnipresent qu'empacha lei personatges d'existir e de s'exprimir dins lei bofigas.

Messatge escrich de mon I-Crad 2, dins la librariá dau museu d'istòria de la Catalonha (libraria Bestiari).

Passejada en imatges

Per ieu, caminar a Barcelona es faire una escorreguda demest leis melhors imatges de l'art contemporanèu. Evidentament, d'en promier, pòs t'arrestar dins lei galariás d'art nombrosas que te porgisson un agach nòu sus l'urbanitat.

Aquesta passa la Villa del Arte Galleries Serge Mendjisky mòstra "La ville au cœur". N-Y descopada en bendas e reinventada ambé sei buildings, aquò vau lo còp.

Non, a Barcelona son pas lei galariás que mancan e es important d'intrar dins caduna d'elei per posquer discutir e confrontar leis agachs.

Es impossible, pasmens, de mancar pas lei meravilhas visualas dau Centre de Cultura Contemporania de Barcelona. Sempre d'une qualitat bela e d'escenografias que vos copan lo buf. Dins la sala bassa, amics cinefius, escrachatz vos dins lei cadieràs mofles dau cineclub XCentric que prepausa de filmonets d'arts e d'assag ai montatges audaciós. Dins lo catalòg pòs causir ta seleccion de films mercés a un ordenardor que bailejas, a ta dispausicion. De notar: quauquei belòias d'Andy Wharrol.

Lo promier estanci, pessimista, nègre, mai necessari presenta la colleccion World Press Photo. De fòtos d'actualitats. L'abans e l'après revolucions de l'ivern passat. Ambé una soscadissa pregonda sus l'influéncia dei blògs e dei diaristas modèrns (gramaci per leis explicas placardadas que son d'una precision granda e la presa de paraula dei pensaires per lo biais de l'informatic.) Quicha-clau de la mòstra : l'escrich bolega lo mond un còp de mai dins lo racònte de l'univers e dins son istòria.

Puei, vesèm, au fiu de la mòstra, d'autrei malurs: lo retrach d'una malauta d'alzheimer seguida en fòtos, jorn après jorn. Manja dins sei 80 ans. Urosament, son òme la garda a l'ostau. Un comentari nos pertoca, qu'explica que lei doas minutas per jorn quora la pren dins sei bracs, e ben, son lei doas minutas que tornarà son esperit. Lo tendrum de l'autre fa remèdi.

Me diretz: "es de la fòto veritat, pas cò que nos agrada lo mai en art..." mai vos respondrai que lo cliché jornalistic nos interroga e a lo meriti de partejar sei visions dau mond.

Segond estanci: cambiament d'ambient. Un omenatge a "El Paral-lel, 1894-1939". Aqueste grand barri barcelonés participa a l'evolucion urbana (li tornam) dau mond contemporanèu e europenc. La mòstra, aquò es magic, comenca per un grand panoramic cinematografic en tres D. Se passejam ambé lo pòble catalan. Casquetas. Canotiers. Trepadors. Tramways. Tabat. Terrassa dei cafés. Espantanta escenografia!

Puei ven lo temps deis estanquets, dei cabarets, dei bordèus (tot un ensems es reservat au sex a la papà, preservatius en gomas, prostituidas d'a passa-temps, vaselinas e prostituits, ostaus coquins.) Un pianolà te jòga de cancons popularias: operetas catalanas, vaudevilas... La mòstra se politiza. "En Barcelona hay un café de revolucionarios, y le llaman La tranquillidad" titola lo jornau "l'Estampa" de 1934. Crisis dins lo barri. La dròga se fa dura. Lei revistas presentan la mort que se parteja ai taulas dei polidei joventas assetadas. "Ensumant la mort". La mai famosa d'aquelei caricaturas sembla: "L'auca de la mort" de Ricard Opisso dins lo jornau "L'Esquella de la Torratxa". Dessenh nègre nègre. Sabèm pas s'es de la prevencion o de la caricatura... Enrique Mistral (de la familha de?..) signa en 1925, dins "Los Bajos Fondos de Barcelona" un article que se ditz: "las drogas malditas".

Pinturas de Roig, Canals, Picasso, Urgell sus leis estanquets ai cambas leugieras. Ven puei la mòda de la pantomina dins lo barri (me fa pensar a l'òbra bela de l'amic Barsotti sus lo cabaret occitan, cabaret occitan que va influénciar Catalonha). Ambé l'intrada en jòc, justament, dei Marsilhés de la tropa Els Onofris: "el seu repertori, basat en el melodrama de fulleto i d'ambientacio historica, tambe incloida classics catalans".

De que se congostar. Per totei leis amorós de la vila.

Lo dise, tornamai:

Barcelona, la traversas a pes. Barcelona, se traversa ambé leis uelhs.

Bibliografia:

Collectiu, El Paral-lel 1894, 1939, cccb, Barcelona, 2012.

Barsotti glaudi, Le Music-hall marseillais de 1815 a 1950, Mesclum, Marseille, 1984.

Onte manjar a Barcelona?

Una cantina pas cara que m'agrada. Cosina ostau. Pastas au forn, fricòt, bistèc, costaletas au forn e caramèu...a lo gost de ta grand.

Bar restaurant: Elisabets. Carrer Elisabets. Barcelona.

Nuit barcelonaise

A Barcelone la nuit se fait le maillot.

Bestiari, lo saquet

Foto poirrida de mon saquet, presa amb un i pad 2... L'essenciau estent lo contengut...

Bestiari independent

A Barcelona, lo malhum dei librarias independentas se ditz BESTIARI.

www.bestiari.net

Leis grands esperits se rescontran. Mai que mai lo mieu.

Lo gau de vaho.ws

A Barcelona, i a una botiga que m'agrada. Es la de vaho.ws onte crompe de sacas d'esports o de portas-fuelhas fachs ambe de telas reciucladas.
Article e fotografia fachs de mon i-pad. De la cambra de l'apartament barcelones. Pegatge papier ambe lo sac dau magasin, fotografia recadrada a despart de l'i-pad sus mon quasern de jorn calligraphe, 140 paginas, 70 gr, pega uhu estic.

Bona tamnada 2013

Bona samtat, mai que mai!

Lo gau de Barcelos

Un jorn dins lei carrieras de Lisbòna. Lutz arange dau soleu contra lei parets de colors e contra leis azuléjo. Aquelei contrastes tan particulars a la vila guidan mon camin dins lei barris vielhs que montan e davalan. Me rebale dins la ciutat en crisi legissent lei tags que refusan la misèria: « cauma generala », « basta »!

Pauc-a-cha-pauc, meis uelhs laissan lei pinturas socialas per me mudar en torista ordinari. Fau lei veirinas.E l'idèa que me ponha lo cervèu: aquela dau gau! Ara que siáu a escriure mon bestiari, m'avise que lei veirinas ne son clafidas, de gaus! Pas de gaus dispariers, non, pas lo gau esportiu, pas lo gau gaulés, nani, mai una mena precisa de gau: lo gau portugués! Un gau flame, fier de sei colors de gau, pintat sus de figurinas de fusta, de culhers, de panèus, d'afichas. Quau es aqueste mostre tan important au país? Reverta lei cartas postalas, lei faudaus de cosina de sei plumas ambé la fòrma d'un còr perlongat per de ramas que semblan an aquelei d'un pavon! S'i vei tanben lei petalas verdas e jaunas d'un camp florit perdut. Lo gau modèrn dau potugau aubora una banana de rocker coma Elvis Presley. Mesfisa-te Portugués, lo Gau es pertot! Pertot, te dise!

Son fach a la cadena, saique aquelei bèstias! Perqué te dise aquò? E ben...comparem ambé lei crocodiles... Vas a Nimes, la vila dei crocodiles, per exemple, coma aquò, a l'asard bautasard, ne trobaràs pas jamai un, mai pas un que sembla ais autres! Lei crocodiles empalhats sota lei teulissas de la comuna, ò aqueste que floteja sus lo drapèu ambé son paumier son pas dessenhats parier, sensa parlar d'aqueste que se nega dins la fònt, plan dau mercat. Mai çò que m'espanta aíci es que lo gau portugués demòra... coma dire?... estandardisat! D 'en pertot parier! Es-ti quauqua-ren de sacrat? Qu'es lo mistèri dau gau portugués?

E, fin finala, qu'es l'importància? A! Me fau acabar mon bestiari! E l'escritura de mon bestiari me confla! Siáu en vacanças e me faudriá-ti pas laissar meis ambicions de contaire au país? Me fau pensar a quicòm mai? M'arrèste dins lo Centre d'Art Modèrn José de Azeredo Perdigão. Perdigão. Perdigau? Gau? Gau? Gau? A! Vaquí que me tòrna! Evidentament lei tablèus deis annadas 30 me fan pas oblidar aquel imatge de gau que me treva. Gau roge e negre. Me demande se siáu pas malaut.

Es ansin que faguère lo rescòntre çò mai important de ma vida. S'arrèsta, pròche de ieu, davans lo retrach dau poèta Fernando Pesso, un marin sensa atge. Lo tricòt regat coma fau e un bonet de lana. Aquel òme de la pèu maurela, pron balés, lo pèu blanc, lei trachs marcats coma lei camins d'un portulan, pren la paraula en fixant una pintura cubista:

-Ieu que nasquère me remente pas quora, sus una nau, a un endrech, en mar, aprenguère de legir dins lei pensadas de l'autre mai sabe a de qué pensatz...

Anem! Un còp de mai, un caluc. Me pòdon pas laissar solet ambé ma solesa? Se viatge solet es pas per èstre emmerdat!

-Òc! Ieu que travèrsere l'istòria dei mars, sabe francament a çò que pensatz.

Fugisse. Vire l'esquina e parte per lo pas agachar. Aquò l'arresta pas, e sempre tancat a son tablèu tòrna prene la paraula. Siam solets dins lo musèu:

-E sabe qu'es lo gau! Que siatz marcat per lo mistèri dau gau portugués! Que volètz l'oblidar aqueste gau mai resta dins l'esperit vòstre! Ben, ieu, l'ai coneguda son origina e vos vau dire, coneisse meme l'originau! Creguère lo manjar meme!

Qu'auriatz fach vosautres? Mon mestier es-ti pas d'ecriure d'istòrias? Aqueu falord sarà benlèu una sòrga segura. Es una reserva per l'imaginacion que desfauta. En cas... E ambé una istòria tradicionala necita pas de pagar de dechs d'autor. Encara mens ambé lei messòrgas d'un marin vièlh que repapia. Pòde faire son istòria mieuna. Li dirai pas.

Nos vaicí sus Lo Rossio a glopejar un café. La lutz arange dau soleu dança drecha e doça sus lei teulissas. Lo marin a lei pòcas traucadas. A pas un sòu. Es surament un sdf. Dòrm-ti dins lei carrieras? Reluca mon café. Me demanda se pòu manjar mon Speculòs ® e lo sucre sus la sieta. En escambi dau manjar e dau beurre, me prepausa son racònte (pecaire, li pagarai un pastéis do Bélém se fau...)

« -Devètz vos pausar de questions. Vos demandar quau siáu per vos parlar coma aquò dins la carriera e mai que mai per devinar lei pensadas. E mai d'aquò me trobatz vielh... Mai vos vau dire quauqua-ren: siáu immortau. Sabe pas perque lo temps m'empacha de morir. Coneisse pas la mòrt e traverse lei sègles. Es-ti un don ò un sortilègi? Enfin.. Brèu... ai dos poders: lo de pas morir e lo de legir lei pensadas. Es ansin. Mai tornem au racònte dau gau que vos interessa. Perque l'ai viscut. Es un racònte vertadier. Vau assajar de recampar mei sovenirs. Pense que se passava a l'atge mejan. A la fin de l'atge mejan, puslèu. Aquò fa qu'an aqueste periòd ère ja vièlh, tornave de Galicia e mon batèu s'èra arrestat dins lo barri de Braga. Marin, aviáu multiplicat lei mestiers de la mar. Sabiáu totei lei faire! Pescaire, capitani, pirata e meme corsari... Mai dau temps que vos parle, èra una passa que fasiáu lo modèste pescaire. Aviáu pas brica d'argent (come uei) e ère vengut prepausar mon peis au rei de Barcelos, dins lo barri de Braga. Lo rei de Barcelos èra conegut per sa larguesa. Longtemps aviá aculhit lei trobadors occitan en fugida ò en exili dins son reiaume, es per aquò que respectava lei femnas coma s'èran de dieus. Òc, es d'aicí que veniá sa larguesa. E cadun, dins son país podiá aimar a son biais. De mai, respectava totei lei religions e aculhissiá quau lo desirava dins son reiaume. Paure ò ric.

De me veire tan migós e miserable, ambé mei rets, e en causa justament de sa larguesa, lo rei me prenguèt dins son reiaume quauquei temps. Ò! Seis idèas belas agradavan pas en totei. E fòrça de sei conselhiers (mai que mai son gròs magistrat) aurián ben copat la lenga ai femnas e escampats totei lei paures dau país dins la fòssa comuna!

Quora arribère lo promier còp au reiaume, que se disiá tanben « lo reiaume dau plaser », lo rei me demandèt de me lavar. Sei servicialas me balhèron de banhs en tombant lo sabon negre dins l'aiga cauda, me balhèron quauquei plasers que reviscolèron mei remembres de lop de mar puei, un còp secat dins de toalhons doçs, me faguèron la lectura per s'assegurar de mon bòn sòm. Lo rei m'offrissiá lo dormir, lo manjar, l'aimar e lo saber.

En escambi fuguère encargat de tornar cada jorn sa racion de merluça que fasiáu secar en bacalhau. De mai, en vesent mon amor grand per lei dònas tan polidas de son reiaume demandèt ai doas interessadas, sensa lei forçar, se volián conèisser lo saupre-faire d'un avi, de me rejónher dins ma cambra. Lei doas dònas èran Maria e Melia. Una blonda e una bruneta, fachas totei doas coma fau onte fau (te vau pas dessenhar lo portulan.) Un ser mentre qu'aimave Melia (lei convidave, cada ser, una après l'autra, lo temps de reviscolar dins de pausicions disparieras. Ai de vièlhs òs mai la carn viva) ausiguère un crit dins la cort dau castèu. Un crit agut e penible. Un crit de femna.

Veguère lo lume de la torn mai nauta. La torn dau rei. Lo rei bòn cridèt:

-Quauqu'un vòu lo mau ais estajantas de ma vila! Mei femnas! Mei femnas! Mei femnas tan aimadas! Mei femnas tan protegidas! Sordats! Sordats!

E, pecaires, lei sordats trobèron la Melia, mòrta, defòra, a ma pòrta, la boca de sang rajant au sòu. De la paur, Maria, a pron pena vestida, fugiguèt de la cambra e s'escondèt dins la cròta dau castèu. Aguère pas lo temps d'alenar que dos sordats me prenguèron de fòrça dins lo liech:

-Sota l'òrdre dau rei de Barcelos! Vos arrestam! »

Lo vielh arrèsta son racònte. M'agacha, drech dins leis uelhs:

-Ai lo ruscle. Ai fam fam fam.

Li crompe un pastisson. Un pastéis do Bélém. Demande un segond café. Lo ser tomba. Lo freg se fa sentir sus Lo Rossio.

Contuha l'istòria:

« -Arribèt lo rei majestuós que li agradava pas lo conflicte, seguit de sei sordats e de son magistrat. Lo pòble, lei sordats, leis òmes, lei femnas, lei vielhs e leis enfant en boneta de nuech ò en camisas de cambra escotèron sei paraulas. Diguèt: « deman, papet, te menarem a la poténcia! E es en public que te coparem lo còu! »

Lo veguère ieu, qu'aquò li fasiá mau, au rei, de donar aquest òrdre au papet qu'ère. Nòstreis agachs s'escambièron e veguère qu'aviá pietat. Seis uelhs, banhats de lagremas, disián: « lo pòde pas creire, ieu, que me siáu enganat sus ton sòrt, tu, l'òme brave que me noirissiás de ta pesca. »

Alòr, brava e coratjosa, Maria sortiguèt de sa cròta. La paureta tremolava dins sa rauba de nuech. Sei popas, dau freg, ponchejavan:

-Es pas eu, me podètz creire. Me donava de plaser quora s'ausiguèt lo crit de la mòrt. Se nos volètz pas creire, resta lo pes de nòtrei còs entraucat dins lo liech! E l'odor carnala dins lei linçòus!

Lo bòn rei vouguèt pas verificar, tan fasiá fisança a sei servicialas ensinhadas e tan voliá pas que son amic, ieu, lo vièlh pescaire se faguèsse tugar.

E me desliurèt tot d'una. Sobrava lo mistèri de la Melia mòrta au trepador. Un sordat cubriguèt leis espalas de Maria per la protegir dau freg.

Es alòr lo magistrat que prenguèt la paraula:

-Ara, pòde parlar! Se fau acusar un estrangier, ne coneisse un...

-Parla magistrat! »

Lo vièlh cala. Me ditz:

-Lo pastisson dau Bélém, basta pas!

-Qué vòls?

Li comande un bife à portuguesa. E contunha l'istòria. Lei toristas, ambé de flashs se prenon en fòto pròche de la fònt.

Lo marin perseguis:

Lo magistrat devistèt son public:

-Ò! Mon rei! Avètz-ti demandat son avejaire au mendicant de Galicia que vos venguèt visitar lo còp passat?

Alòr, dins lo negre de la nuech, s'ausiguèt la votz de l'estrangier:

-Òc, siáu ieu, l'estrangier de Galicia. Es se fau un copable, e se fau que sigue un estrangier, alòr... perqué luchar? Ambé vòstrei fòrças armadas anarai pas luenh!

-Degun te demanda ren, l'estrangier! E ren ditz pas que siás lo tugaire de la paura Melia... L'estrangier fa pas lo tugaire!

Alòr lo magistrat pesuc de la cort, pensava pas que de manjar coma ieu uei mai que pensava diferent se sarrèt dau rei e a la chut-chut:

-Escotatz rei. Tota la vila de Barcelos espèra un òrdre franc de vòstra part. Lo pòble e lei sordats vos veguèron plorar davant lo vielh, avètz escotat leis consèus d'una... d'une... femna! A mai una serviciala! Se condamnatz degun, deman vòstra autoritat sarà en dangier. E perdrem la fisança dau mond que pensan pas sempre coma vos. Vòstra larguesa vos perdrà.

Lo rei, qu'èra influençable, perdut dins leis idèas dau poder, dau ben faire e dau ben plaire, pertocat en plen còr per aquela marrida lenga, ordonèt d'una votz fòrta e mascla que faguèt

tremolar lei parets:

-Arrestatz l'estrangier! Deman! A la poténcia!Zo!

E lo pòble, e lei sordats, e leis òmes e lei femnas, e lei vielhs e leis enfant, en bonetas e en camisetas de nuech, enfin urós d'ausir una tan bòna nòva, e perque s'anonciava, un còp de mai, l'espectacle de la sang cridèron:

-Arrestatz l'estrangier! Deman! A la poténcia! Arrestatz l'estrangier! Deman! A la poténcia!

Lo magistrat prenguèt la paraula:

-Deman, mentre que manjarem totei, vos balharem l'espectacle de la mòrt! E lo repais sarà a gratis!

-Visca lo rei de Barcelos! Visca lo rei de Barcelos! L'espectacle de la sang e lo repais a gratis! »

Lo vielh m'agacha. Leis estelas dançan dins l'aiga dau pòrt:

-Pòde pas contunhar. Ai set.

Li comande un pòrto blanc. Fa durar son gòt e se decidis de contunhar l'istòria:

« -Me remente. Lei portugués èran per òrtas. Jorn especiau: anavan totei manjar ensems a l'entorn de la poténcia! Lo lendeman sortiguère doncas ambé mei doas femnas d'amor. Eriam dins un país larg! Una a cada braç! Ėre ben socitós de saupre coma l'istòria s'anava acabar. Fasiá bòn. Fasiá soleu. E sentiáu la doça odor dau galinier que virava dins la lenha en banhant lo sòu de son chuc de sang e d'òli.

De grandei e lònguei taulas blancas èran alestidas a l'entorn de la poténcia. E la paura còrda, coma un decòr de tiatre au platèu nus anonciava l'espectacle de la mòrt au mitan dei sietas, dei gòts, dei platèus de fruchas dau país. Lo mond esperavan la coregrafia de la mariòta desmembrada. E crese que meme ieu, botat per l'estrambòrd ambient, crese qu'aviáu enveja d'i participar... »

Cala lo marin. Es pas per demandar un gòt de mai, nani. S'arrèsta perque sosca. Leis uelhs dins lo vuege. E tòrna dire lei darnierei frasas que l'espevantan:

-...òc, crese qu'aviáu enveja d'i participar.

Se tòrna prene:

« - Lo rei nos aviá gardats tres plaças a sei costats. Ieu e mei doas femnas. Eu, a costat de la sieuna. E son fraire, a costat de son marit que s'èran maridats fa gaire. Larguesa! Larguesa! Lo magistrat rosigava ja una coissa de polet de la man drecha mentra que sa man gaucha e graça d'òli e de chuc de carn carreçava l'autra coissa d'una dòna de companhiá per arribar, benlèu, a un endrech precis.

Es un òme rossèu, de la talha d'un enfant, que se sarrèt au mitan de la plaça, ambé son tambornàs, e que faguèt lo silenci en quilant:

-Rantanplanplan! Rantanplanplan!Rantanplanplan!Agachatz bravei gents! Agachatz lo bel espectacle! Uei! Agachatz doncas! E comprendretz la larguesa dau rei de Barcelos! E comprendretz sa larguesa! Rantanplanplan! Rantanplanplan!Rantanplanplan!

-Visca lo rei de Barcelos! Visca lo rei de Barcelos!

L'estrangier intrèt en scèna. Aviá pas paur. Nani. Se vesiá ben. Èra un òme bèu. D'un trentenat d'ans. Seis uelhs maurèus, son pèu lòng, sa cara blanca, sa capa e seis vestits negres forçavan lo respècte.

-Qu'es ta darniera volontat estrangier? Rantanplanplan!

-Pòde m'adreiçar a monsur lo magistrat?

-Segur, s'es ta darniera volontat! Rantanplanplan!

Alòr lo silenci se faguèt. Lo pòble èra pegat a sei bregas.

-Monsur lo magistrat, gramaci de m'aculhir ambé vòstrei gaus rostits!

-Tu siás a morir e parlas de manjar? Parlas de mei gaus rostits? Es una galejada? En mai d'èstre estangier, siás caluc... a! aurem rason de te tugar! A!A!A!A!

Lo gròs magistrat cacalassa. La fola cacalassa. Cacalasse. Mei femnas cacalassan. Lo fraire e son marit cacalassan. Lo bòn rei, vesent leis autres rire cacalassa mai forçat. Li agrada pas la violéncia e lei penas de mòrt.

Alòr d'una votz de tragedian l'estrangier ditz:

-Se siáu innocent aqueste gau cantarà au moment onte me prendretz!

E zo mai! De cacalassar. Dau rire, lo magistrat s'escana e escupís quauquei bocins de polet que rintran e sòrton per sei dents negras. E laissa tombar sa coissa de polet e tapa sus la coissa nusa de la vesina en oblidant d'arribar a l'endrech precis.

-Ai! Crida la femna.

-A! A! A! A! Ritz lo magistrat.

Alòr? M'anatz pas creire... lo borrèu prenguèt l'estrangier per lo braç que se laissèt faire. Puei l'estrangier laissèt lo borrèu darrier, anèt a la mòrt, solet brave coma un taur que saup que tot es finit quand l'arena s'aubora. Lo mai bèu fuguèt sa marcha lentosa sus leis escaliers. Comencèt de montar, plan planet e majestuós, la capa fretant doça au sòu, espossant la torba de possas de terra jauna coma s'èra d'aur. Plan planet. Plan planet.

Ma tèsta me virava dau vin agre e deis odors de polets, e de l'odor de susor de mei doas femnas que me quichavan e me pessugavan, l'odor de lor carn mesclada au perfum fòrt de l'aiga de ròsa mesclat a l'urèia de lor transpiracion. Totei aquelei sentors agromolidas anonciavan la minuta d'avans la mòrt.

Regardave aqueste gau que negrejava, que virava sus l'aste, negre, cramosit, la boca entra duberta per lo vise que lo traucava fins au quieu, leis uelhs que blanquejavan virats cap au cèu. Alòr lo borrèu arribèt sus l'empont. Nosèt, còp sec, la còrda au còu de l'estrangier. Puei davalèt per accionar la trapa que lo fariá penjar.

Subte l'espaventa me prenguèt. Creguère de racar tan la vision qu'aguère fuguèt violenta e subrenaturala! An aqueste moment veguère lo gau tornar de l'infèrn. Seis uelhs virèron vers ieu mentre que coisiá e fumava encara. E craòu! D'un còp de bec copèt lo vise que s'espetèt dins lei flamas. Alòr lo gau, sensa plumas, nus coma un vèrme, s'escapèt dau fuòc cramant e lo morcèu de lenha au quieu comencèt de cantar, sautejant per amorçar lei darnierei cramaduras dei brasas que sentiá encara sota sei patas.

Lo rei bòn s'auborèt:

-Canta! Canta! Es-ti pas meravilhós? Lo podèm desliurar! Lo pod...

Mai... crac... tròp tard! La trapa s'accionèt. Urosament, lo penjat aguèt pas lo temps de bandar, coma per magia quora lo gau se meteguèt de cantar, lo nos s'èra desfach solet coma una serp que s'escapa de la paur dau baston.

Alòr lo rei faguèt ordonar dei suenhs a l'estangier, li reservèt sa cambra mai bela e li donèt. Li faguèt meme bastir una estatua onte se recampan leis aucèus nafrats. Puei l'estrangier se marridèt ambé una boiera que sentiá fòrt la vaca mai que jogava de musica e presava lei bòns vers.

Lo magistrat partiguèt en Galicia. Trobava que lo reiauma correspondiá plus a seis idèas. E se neguèt en mar.

Quant a ieu, après la granda festa que faguèt donar per la larguesa de son reiaume que s'espandiguèt a tot lo portu-gau (gau, gau, gau), laissère mei doas femnas après una lònga nuechada d'amor en assajant de ne trobar tres autras.

Lo vielh agacha lo fons de son gòt. Se sent l'umide dau pòrt. La luna es plena.

-Ara, sabètz lo perque dau gau dau Portugau.

-Lo pòrt dau gau, sensa dobtes...

-Se l'aviáu pas viscut, m'auriatz pas cregut!

Risèm d'un rire leugier. Puei lo marin s'aubora sensa faire de bruch. Lo serviciau nos fa signe qu'es l'ora de partir. Ai pas temps de me revirar qu'es pas plus qu'una siloèta dins lo negre de la nuech, lo vielh. Coma un Corto Maltesse envolat. Lo tornarai veire un jorn?

Alòr me vau perdre dins lo bairo alto, cercant tres femnas, beguent de gins tonics en tubant quauquei galesas. Oblide enfin l'istòria dau gau. Mai me remente dau marin qu'a viscut sabe pas quant de vidas.

monard entaulat a s'Angkor Vat

Fotografia originala dau Tièri Offre. Present de nové per lo bestiari.

Gramaci companh!

chiendent

Dessenh originau dau TAM (estilos, marcaire, gredons de colors, gredon gris, quasèrn de carrèus)

Le coup du lapin et le cou de la girafe

BESTIAAAAAAAARIIIIIIIIIII!

http://lou-tam-tam.blogspot.fr/search/label/bestiari

Tragedia de la canilha processonària

Aqueste tèxt es dedicat a ma grand.

Ma vida es un laberint d’agulhas de pin qui pican e de pega pegosa que pega. Soventei fes, vese, d’amondaut  dau pin qu’ai causit, aqueste parèu pichòt d’umans. L’òme monta ambé sa tronçonaidora. Rompt lei brancas. La femna, pichoneta, lo comanda : « Un pauc mai a drecha, mai a senèstra. Aqueste còp ! Copa ! Copa ! Putas de caucanilhas ! » Alòr, ambé son casco blu, sei gants de plastic, l’òma copa. Tròn de dieu que petarada !

 E... Pataflòu ! Mei vesinas cabussan dins de nivas de lana que son sei nis. Desesperadas, s’arrapan un darnier còp coma dins un manège fatau ai ramas onte faguèron un caminolet de vida. Uèi siáu sauvada.  Agache la lònga e dolorosa davalada que dura pas qu’un temps. Mai... Deman... Deman, roleta russa de l’asard, grand uech catastrofic, sarà benlèu per ieu !

 L’òme recapta lei ramas de pins dins una caissa de fusta. Pòde bufar. Leis aucèus fiers de seis alas se trufan de nòstra manca de libertat. Nos dison que nos escampan au fuòc dins la chaminèia interiora, leis òmes. Lei veguèron  faire per la fenèstra dau manjador, un jorn de diseta que la femna aviá laissat lo pan d’ivèrn.  Nosautres, sabèm pas rebecar ai piutaires. Avèm pas leis imatges nimai l’experiéncia de vida per argumentar.

La mòrt. Tancadas amondaut dins lo pin. Acoconidas dins lo nis de lana, quora la nuech tomba podèm pas pensar a quicòm mai.  Repapiam. Pensam a la mòrt que ven. Cada minuta d’una canilha es rosigada per l’idèa de la mòrt. La podèm pas laissar tombar aquela! La chauchavièlha de la canilha. Cresèm çò que dison, leis aucèus. La nòstra vida malurosa, pesa, pesuga, pegosa dau fracàs e dau regret sembla una monstruosa chauchavièlha que nos trauca lo ventre. La paur nos liga leis unas ais autras.  La vida que pica e pega nos a dona pas de crit coma a l'elefant, au cat e au leon. Es una paur muda. Una paur secreta. Pasmens ne parlam jamai entre nautres.  E mai la vida nos copa, mai se reprodusèm. Non, es pas una enveja de vengéncia. Demandam ren, pasmens. Just ! Se podiam evitar de nàisser !

Lo jorn s’aubora e me vaquí, subran, ambé mon còs sus la sabla. Siáu a escriure de mei letras de terra sus l'arena de la fin : « Ajuda ! Vòle èstre quauqu’un mai ! »

 

Quatre dromadaris

Lo desèrt blanc de la pagina de carrèus.  La garganta seca, espère, retarde la minuta que faudrà pausar l’estilò. Deurai un còp de mai escriure per sedusir. Leis enfants arriban a cinc oras e mieja e sus lo fuelh i a lo desèrt. 
Galopians ! Perqué fau-ti, cada ser, vos contar d’istòrias de dormir de drech ?

-Per posquer dormir, volèm d’istòrias de dormir drech. Per posquer dormir. Es ansin !

Aluque una Camèu®. Lo desèrt de la pagina blanca, lo desespèr dau paire au fogau, la frejor de la maire au trabalh, e cada ser invetar una istòria nòva, quora vira, per ela, lo micro-ondas.

-Mon bèu, vai lei cochar. Trime ieu ! Trime la jornada durent !

Au començament, aquò m’èra aisat aviáu una molonada de còntes dins la tèsta : Lo Bossut de Pau Fevau ò Quatre bèstias en una d’Edgard Allan Poe, aquò te fotiá la peta, te clavelava au liech, e t’ensucava, tot d’una, lei quatre camèus ! Mai dempuei quauquei temps es la secaressa, tot es estat fach, tot es estat dich, dempuei quauquei temps quand jòga lo tamborn de la maquina de lavar, sus lo còp de setze oras, m’assete an aquela taula, dins la cosina, dubrisse lo quasèrn d’angoissa, e en ritme... invente. La Vedeta® m’estimula. Mai, manca d’astre, la Vedeta® cala !

Se leis enfants dòrmon pas aqueste ser, la « boss » va un còp de mai me n’en faire portar la carga que trima, trima la jornada durent, ela.

Lei mòts, me lei fau escupir ! Bota... Ieu, siáu pas Carles Du Bos e s’aquela vida contunha : cap a la Droma ! Òc ! M’i anarai negar, lo pè estacat a la maquina de lavar...

Quatre dromadaris venon tustar a la pòrta. Sople. Vendon-ti de calendiers ? De pastissons ? Ramonan-ti ? Rauban-ti ? Representan-ti lo sindicat dei representants ?

Lo promier d’aquestei toboggans dei quatre patas, lo grandàs, lo vielhàs, lo laidàs, pela. Lo segond, lo mejanet, exibis fier una perruca bruna, cortet e en bròssa. Me rementa quauqu’un. Lo tresen, lo pichon, mastega sensa relambi una mastegagoma sus lo ritme de la maquina de lavar. Enfin, lo pichonetonet baveja tan que tòrne passar la pelha de dètz oras au sòu e li porge coma un toalhon. Me rementan quauqu’un. Indique lei patins, a drecha de la pòrta d’intrada, lei fau assetar, sensa mòt dire a l’entorn de la taula, e leve lei fuelhs dei carrèus desertats. Flame : òc, quatre dromadaris a ma taula ambé de patins ! Aquelei quatre parchidèrms m’alucan en cabussada, coma de ducs, coma de bòbos, fan leis inspectors deis òbras acabats.

Ai crenta de posquer pas acabar lo cònte dei mistons. Tan que vira fai de torns, la maquina de lavar. Mai coma de mamifèrs de la sang cauda pòdon-ti se mostrar tan fregs ? Calan. M’enfade solet : se desbranque la maquina, Mejanet aurà-ti la cortesia d’armoçar son mastegagoma ? Aicí, enebit de mastegar, Monsur, es una lei que ven d’espelir e vos menarà drech darrier lei barrèus de la cròta nòstra, au mai pregond dau jardin !

-Siam quatre dromadaris nascuts sota lo signe dau  taur. Avèm totei lo meme jorn d’anniversari a un an pròche, la mema maire e çò que saup pas papà (mon paire, pecaire aviá qu’una dent) de paires dispariers. Mai una giba cadun.

-Te crese, çò dise.

-Papà pica e mamà cordura d’escharpas per lei girafas d’Asia. Ansin refusèt la vòstra convidacion, afortís la perruca.

-Es pecat !

Respònde suau, sensa soscar : i a quatre dromadaris dins ma cosina, aquò’s normau, e segur, charran... non, me geina pas brica !

-Vos mercejam plenament, mastega lo mastegaire. Vos (tòrna prene una mastegagoma) mercejam per l’adopcion !

-Bondieu ! Aquò’s  ren ! Sabètz quatre de mai ò de mens, es la mema chorma per ieu ! Benlèu un pauc mai de cosina, un pauc mai de netitge, mai, vos assegure, es ren a costat d’ela. Paureta ! Trima la jornada durent !

Mai mon esperit que s’èra un briconet envolat davant la banalitat de la situacion, s’arrèsta sus lo mòt : « adopcion » e fa venir an ieu lo reflèx naturau de la paraula :

-L’adopcion ? Quunta adopcion ?

-Ai !Vos avisèron ? Siam lei correspondents dei mistons, que, en lenga viva estrangièra promièra annada estudian lo dromadari. Escriguèron : « venètz aicí, papà es remirable, es un contaire bèu, devriatz escotar seis istòrias. »

- Començam ara ?

-Començam ara ? tòrna dire lo topin de Nutella®. Darrier lo topin, i a Pèire.

-Anem papa ! Anem !

-Pèire as sopat coma un porcàs, vai te fretar la boca, e quand manjas gardes pas ta mastegagoma !

Tot vira normau. La pichonetaneta, Carlina, baveja, lo grandàs, Micolau, pela de tota son acnèia, l’autre e sa vilana copa en bròssa me demanda sa uechena lesca de pan, quant a Pèire se freta lo caratge e bloca la mastegagoma dins l’aiguier. Comprene pas. Faguère una mena de morphing, mesclère meis enfants ambé de dromadaris.

-Papà, papà, qué nos contas aqueste ser ?

-La galina deis uòus d’aur ? Lei còntes dau cat quilhat ?

-La polida e la bèstia ? Lei memòrias d’un ase ?

Totei aqueleis animaus, manses coma d’anhèus sensibles, aquelei racòntes de moralitat... Son tan bòns, pudisson pas, escupisson pas, bavejan pas, pelan pas...Es pecat de dire ais enfants de messorgas sus lo verai dau monde. Contar que tot es bòn coma la pelucha, doç coma la barbapapà. Faus.

-Drollets, aqueste ser es temps de venir grand, de vos ensinhar lo crudèu de l’Òme. Vaicí l’istòria de quatre dromadaris...

Subran, tòrna la « Boss ». Fa virar lo micro-ondas e ven dire de bonjorn ais enfants.

Avec ses quatre dromadaires

Don Pedro d'Alfaroubeira

courut le monde et l'admira

il fit ce que je voudrais faire

si j'avais quatre dromadaires

Guillaume Apollinaire